اولین ویژگی یک برنامه مطالعاتی جذابیت و نشاط‌آوری است. در ابتدای سخن گفته شد که برخی با خطبه اول نهج البلاغه یا کتاب العقل الکافی شروع می‌کنند یا احادیث سخت را می‌بینند که جذابیت لازم را برای افراد، در این مرحله ندارد. در کتاب العقل الکافی، روایتی بدین گونه آمده است:

لَمَّا خَلَقَ‌ اللَّهُ الْعَقْلَ قَالَ لَهُ أَقْبِلْ فَأَقْبَلَ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَدْبِرْ فَأَدْبَرَ فَقَالَ وَ عِزَّتِي وَ جَلَالِي مَا خَلَقْتُ خَلْقاً أَحْسَنَ مِنْكَ إِيَّاكَ آمُرُ وَ إِيَّاكَ أَنْهَی وَ إِيَّاكَ أُثِيبُ وَ إِيَّاكَ أُعَاقِبُ؛[٢]

چون خداوند عقل را آفريد، از او خواست كه سخن گويد، سپس به او فرمود: پيش آى، پس عقل پيش آمد. سپس فرمود: بر گرد، پس او پشت نموده و بر گشت، سپس خداوند فرمود: سوگند به عزّت و جلالم كه هيچ آفريده‌اى را نيافريده‌ام كه نزد من از تو محبوب‌تر باشد و تو را به صورت كامل قرار نمى‌دهم، مگر در وجود كسى كه دوستش دارم. آگاه باش كه من تو را امر و نهى مى‌كنم و تو را كيفر و پاداش مى‌دهم‌

این روایت یکی از مشکل‌ترین روایات است. نمی‌دانیم خلقت عقل، فرمان دادن به او و پذیرش او (أَقْبِلْ فَأَقْبَلَ)، به چه معناست و چه مفهومی‌ دارد؟ برای مرحله اول، اگر کسی بخواهد با بی‌دقتی از این مباحث بگذرد، چیزی یاد نمی‌گیرد و اگر بخواهد به طور عمیق به آنها بپردازد، هنوز اطلاعات لازم را در اختیار ندارد و نتیجه کسالت‌باری را به دنبال خواهد داشت. حتی اگر کسی بخواهد نهج البلاغه را بخواند، شرط اول آن، این است که از حکمت‌های نهج البلاغه شروع کند، و شروع از خطبه اول یا خطبه یکصد و هشتاد و شش صحیح به نظر نمی‌رسد. به جرأت می‌توان گفت که از زمان امیر المومنین٧ تا به حال، کمتر کسی معنای این دو خطبه را به طور کامل درک کرده است. دلیلی ندارد که ما خطبه اول یا خطبه یکصد و هشتاد و شش را بخوانیم، در صورتی که حکمت‌های ساده‌تر بسیاری وجود دارد که جذاب‌تر است.

[٢] . الكافي (ط - الإسلامية)، ج‌١، ص٢٦.