حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٨٩ - استثنای ابنوليد و تأثير آن در اعتبار بصائرالدرجات

نتيجه‌گيري

از مجموع آنچه بيان شد به اين نكته پي برديم كه معناي استثنا در نگاه ابن‌ولید، يعني امري همراه با توقف و احتياط كه مضامين روايت برخي روايان يا كتب را بر عهده نمي‌گرفته است، نه اين‌كه آن كتب و راويان را رد ننمايد. گفتنی است، اين به معناي غلوّ راوي يا كتاب نيست كه چون كتابي دارای مطالب غلوّ آمیز است، آن كتاب را استثنا مي‌كرده است. در ادامه بيان شد بر فرض كه بگوييم استثنای ابن‌ولید به خاطر غلوّ است، گوييم غلوّ نزد برخي قمي‌ها، همچون ابن‌ولید و شيخ صدوق معنايي خاص داشته است و اين معنا نمي‌تواند ضرري به اصل كتاب يا مبحثی وارد کند. و با مجموعة اين مباحث مي‌توان اصل اعتبار كتاب بصائرالدرجات[١٧٧] را اثبات کرد و آن را قابل اعتماد دانست.