مقدمه پنجم به همراه چهار مقدمة پيشين مي‌توانند مؤید خوبي براي اثبات مدعاي ما باشند كه استثنائات ابن‌ولید يعني توقف و اين توقف يعني همان احتياط. و در مورد كتاب بصائرالدرجات صفّار نیز همين معنا جاريست كه ابن‌ولید در مورد آن راه توقف را پيش مي‌گيرد، نه نفي را. به بیانی دیگر، او در مورد مضامين اين كتاب، و به عبارتي دقيق‌تر در مورد منفردات اين كتاب، راه احتياط را پيش گرفته است؛ يعني التزام به اين كتاب را نپذيرفته، و برخي مضامين آن را به گردن نمي‌گيرد، نه اين‌كه تمام كتاب را نفي كرده يا حكم به نادرستي آن كند.

پاسخ‌هاي ديگر در دفع توهّم غلوّ

افزون بر پاسخ مذکور - كه از طريق مفهوم استثنا نزد ابن‌ولید معلوم شد استثنا يعني توقف همراه با احتياط نه سلب كلي، و در نتيجه رد نکردن كتاب بصائر - مي‌توان چنين گفت: درست است كه ابن‌ولید به احاديث پاره‌اي از كتاب‌هاي حديثي اماميه انتقاداتي داشت، و اين به خودي خود در ميان همة محدثان معمول بود و نقادان حديث نظر منفی خود را درباره شماري از رواياتي كه به نظر آنان مستند به شيوه‌هاي قابل اعتماد، روايت نشده بودند، نظر منفي خود را نشان مي‌دادند، اما در مورد كتاب بصائرالدرجات باید گفت:

اولاً: آنچه در اين كتاب به وضوح ديده مي‌شود اين است كه بسياري از احاديث اين كتاب، را مشايخ شناخته‌شدة اماميه در قم روايت کرده‌اند و شناخت اين‌كه آن احاديث در كتاب‌هاي آن مشايخ وجود داشته‌اند[١٦٧]، براي ابن‌ولید كه به همة آن‌ كتاب‌ها و منابع دست‌رسي داشته، كاري آسان بوده است. بسياري از اين احاديث از طرق ديگر روايت مي‌شد و خود ابن‌ولید نيز بسياري از همين روايات را در ثبت خود

[١٦٦]. العدّة في أصول الفقه، ج١، ص١٥١.

[١٦٧]. همان‌گونه كه در ذيل هر روايت اين كتاب مشاهده خواهيد كرد، بيشتر روايات بصائر با همان عبارت و يا با همان مضمون در كتب ديگري همچون الكافي ثقةالإسلام كليني، كتب شيخ صدوق، الإختصاص شيخ مفيد، تفسير العيّاشي و ديگر كتاب‌هاي روايي بزرگان شيعه نقل شده است.