حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١١٢ - عقیق اندر یمن (بازیابی احادیث کتابهای مفقود امامیه در کتاب المحیط )

رجلاً کبیراً [٣٠٢] و قد قبض علی لحیته و أنّ صاحب المتوکل لمّا دخل في دار أبیه یفتّش[٣٠٣] الدار وجد رجلاً یصلّي في بیت من البیوت و قد بسط حصیراً علی الماء [٣٠٤] فمنهم من زعم أنّه کان ابن [٣٠٥] سبع سنین عند وفات أبیه ...[٣٠٦] و کلّ طائفة منهم یورد خبراً یحتجّ به و یعتمده في سنن صاحبه و اسمه و أکثرهم یحتجّ (کذا) بها علی اختلافها و تناقضها و تباینها فلولا أنّ هذه الأخبار مشهورة علی ألسنتهم و في کتبهم الّتي صنّفوها في الاحتجاج للغیبة لذکرتها علی وجهها و کتبهم الّتي توجد فیها هذه الأحادیث کتاب عبدالله بن جعفر الحمیري في الغیبة [٣٠٧] و کتاب سعد بن عبدالله [٣٠٨] و غیرهما ممّن صنّف لهم في الغیبة و احتجّ فیه بالأخبار.

قال هذا الشریف: و إنّ فیهم فرقة ذهبوا بعد الحسن بن علي ٧ علی ( کذا)[٣٠٩] أنّ الإمامة بعده لأخته،[٣١٠] قالوا: إمامة النساء جائزة[٣١١] و قال: إنّ فیهم من یزعم أنّه تکلّم عند الولادة بما دلّ علی إمامته و فیهم من زعم أنّه قرأ في تلک السنة[٣١٢] ( ؟) بحضرتهم و أنّه نادی مناد من السماء[٣١٣] إنّکم لاترونه حتّی یظهر الله أمره.

قال هذا الشریف: سمعت بعض مشایخهم یقول إنّ صاحبهم قد وقع في إقلیم آدم فقلت: أین هو؟ فقال: لله عزّ و جلّ سبعون ألف إقلیم في کلّ يقلیم أکثر مما في إقلیم آدم، لو یعلمون أنّ الله خلق آدم و ولده، ما علیهم حجّة لله عزّ و جلّ غیر هؤلاء الأئمة [٣١٤]

[٣٠٢] . در این باره ر. ک: کمال الدین، ص ٤٢٩.

[٣٠٣] . در نسخه ما « یتفتش »آمده، ولی آنچه در متن آمده درست به نظر می‌آید.

[٣٠٤] . درباره این ماجرا ر. ک: الغیبة (شیخ طوسی)، ص ٢٤٨ ــ ٢٤٩.

[٣٠٥] . در نسخه ما: «بن» آمده است.

[٣٠٦] . در این‌جا به مقدار دو کلمه ناخوانا بود، ولی کلمه دوم احتمالاً «کبیر» خوانده می‌شود.

[٣٠٧] . برای کتاب وی ر. ک: رجال النجاشی، ص ٢١٩.

٨. در نمایه‌ی که نجاشی و شیخ طوسی از کتاب‌های وی به دست داده‌اند، کتابی با نام «کتاب الغیبة» دیده نمی‌شود، ولی برخی عناوین دیگر وجود دارند که به این موضوع مرتبط هستند؛ مانند: الرد على المحمدية و الجعفرية (رجال‌النجاشی، ص ١٧٧) که ردّ بر قائلان به امامت جناب سید محمد فرزند امام هادی ٨ و هواداران جعفر فرزند دیگر امام علیه السلام بوده است، کتاب الإمامة (رجال‌النجاشی، ص ١٧٨؛ در فهرست، ص ١٣٥، عنوان: الضیاء في الإمامة آمده است).

[٣٠٩] . در نسخه چنین است، ولی «علی» خطا و «إلی» درست است.

[٣١٠] . به نظر می‌آید، این مطلب گزارشی تحریف‌شده از ماجرای رجوع برخی شیعیان به مادر امام عسکری ٨ است. به نوشته استاد مدرسی «برخی شیعیان معتقد بودند که در غیاب فرزندزاده بزرگوارشان ایشان به نیابت عهده‌دار مقام امامت هستند» (مکتب در فرایند تکامل، ص ١٥٤، و تفصیل بحث را ببینید در همین منبع، ص ١٥٣ ــ ١٥٤).

[٣١١] . از آغاز گزارش یعنی از: «و ادّعت بعض جواريه الحمل‌ » تا « إمامة النساء جائزة» را احمد بن محمد شرفی از عالمان زیدی سده ده و یازده در کتاب عدّة‌ الأکیاس، ج ٢، ص ١٩٢ ــ ١٩٣ با مقداری تلخیص و نقل به معنا و البته با تصریح به نام کتاب المحیط، از آن گزارش کرده است.

[٣١٢] . ظاهراً اشاره به قرائت برخی آیات قرآن از سوی امام زمان ٧ پس از ولادت است. (ر. ک: کمال‌الدین، ص ٤٢٥ ــ ٤٢٦).

[٣١٣] . یا: «نادی منادی السماء».

[٣١٤] . برای نزدیک به این مضمون ر. ک: بصائرالدرجات، ج ١، ص ٤٠١، ح ١٥ و ص ٤٩٠ به بعد ، به‌ویژه ص ٤٩٢ و ٤٩٣.