نویسنده المحیط در جهت انتقاد از امامیه به بحث دلایل امامیه در بطلان عقیده زیدیه می‌پردازد و به طور خاص بر مسئله نص بر ائمه اثنی‌عشر انگشت می‌نهد. وی معتقد است، روایاتی مانند خبر لوح[٣١٦] و روایت خضر[٣١٧] که شیعیان برای امامت ائمه خود استناد می‌کنند، «جعلی»، « ضعیف » و « مجهول‌الاسناد » هستند و شایستگی احتجاج ندارند.[٣١٨] وی در ادامه می‌نگارد:

و کیف یقولون إنّ هذه الأخبار مشهورة و المعروف أنّ ذکر الاثنی‌عشر لم‌یجر(؟) في شئ من الأوقات إلا في الوقت الذي ادّعی (کذا) غیبة إمامهم و للنوبختي کتاب صنّفه في مقالة الشیعة و ذکر فیه جمیع أقاویل الإمامیّة و الزیدیّة و الشیعة و الغالیة و لم‌یذکر في جملة مقالة الإمامیّة ذکر اثنی‌عشر و أنّ الإمامة موقوفة علی هؤلاء. [٣١٩]

بر این اساس، به نظر می‌آید کتاب مورد اشاره باید از دو کتاب فرق الشيعه یا كتاب الرد على فرق الشيعة ما خلا الإمامية از حسن بن موسی نوبختی باشد که نجاشی در نمایه آثار وی یاد می‌کند.[٣٢٠]

از دیگر گزارش‌های قابل توجه المحیط مطلبی است درباره کتابی از ابوسهل نوبختی. پیش از آن، نویسنده المحیط اشاره می‌کند که روایات مورد ادعای امامیه درباره اثنی‌عشر با روایاتی که واقفیه درباره حضرت موسی‌بن‌جعفر ٨ گزارش کرده‌اند، در تعارض است و در همین راستا می‌افزاید:

و ذلک أنّ مشایخ الإمامیة روت أخبار الواقفیة [٣٢١] حتی أنّ أباسهل النوبختي لمّا رام أخبارهم و أعجز ( کذا) [٣٢٢] تأویل بعضها التجأ إلی القول بالبداء ؛ قال ذلک في کتاب

[٣١٥] . المحیط، ج ٢، ص ٤٦ ــ ٤٧.

[٣١٦] . الکافی، ج ١، ص ٥٢٧.

[٣١٧] .همان، ج١، ص ٥٢٥ ــ ٥٢٦.

[٣١٨] . برای پاسخ‌های مفصل شیعه ر. ک: الغیبة، (شیخ طوسی) ص ١٢٧ به بعد و منابع بسیار دیگر.

[٣١٩] . در این باره ر. ک: مکتب در فرایند تکامل، ص ١٨٨ و ١٩١ ــ ١٩٢.

[٣٢٠] . رجال‌النجاشي، ص ٦٣.

[٣٢١] . این سخن با چنین اطلاق، جای خدشه دارد( برای نقد مفصل روایات مورد ادعای واقفه ر. ک: الغیبة (شیخ طوسی)، ص ٤٣ به بعد).

[٣٢٢] . در نسخه چنین است، ولی « أعجزه » صحیح به نظر می‌رسد.