اعْتِكَافُ لَيْلَةٍ فِي مَسْجِدِ الرَّسُولِ وَ عِنْدَ قَبْرِهِ يَعْدِلُ حَجَّةً وَ عُمْرَةً ... وَ مَنِ اعْتَكَفَ عِنْدَ قَبْرِ رَسُولِ‌اللَّهِ كَانَ ذَلِكَ أَفْضَلَ لَهُ مِنْ حَجَّةٍ وَ عُمْرَةٍ ‌»؛[٣٧٨] یک شب اعتکاف در مسجد‌النبی و نزد قبر رسول‌الله معادل یک حج و یک عمره است... و کسی که در کنار قبر رسول‌الله معتکف شود، فضیلت این اعتکاف برای او از یک حج و یک عمره بیشتر است.

امام ٧ در دو بخش از این روایت، به پاداش اعتکاف اشاره كرده‌اند. ابتدا ثواب یک شب اعتکاف در مسجد‌النبی را معادل یک حج تمتع و یک عمره دانسته‌اند. سپس ثواب اعتکاف در كنار قبر پيامبر ٩ را از یک حج و یک عمره بیشتر شمرده‌اند. ظاهراً تفاوت اين دو ثواب مربوط به مکان اعتکاف است؛ در تعبیر اول، مجموعه مسجد‌النبي مورد نظر است و در تعبير دوم، جايي خاص از مسجد‌النبي، يعني كنار قبر پيامبر ٩. بنابراين می‌توان گفت، مکان‌های اعتكاف از حيث فضيلت با يكديگر متفاوتند.

نمونة دوم: ثوابی برابر دو حج تمتع و دو عمره

از پيامبر ٩ نقل شده كه فرمودند: «اِعْتِكافُ العَشْرِ الْاَواخِرِ مِنْ شَهْرِ رَمَضانَ يَعْدِلُ حَجَتَيْنِ وَ عُمْرَتَيْنِ»؛[٣٧٩] اعتکاف دهة آخر ماه مبارک رمضان، معادل دو حج و دو عمره است. در این روایت اجر معتکف دهه آخر ماه رمضان، برابر با کسی است که دو حج تمتع و دو عمره انجام داده است. این‌که اعتکاف مستحبی با حج تمتع، که تکلیفی واجب است، مقايسه مي‌شود، نشان‌دهندة ميزان اهمیت اعتكاف است.

نمونة سوم: موجب بخشش گناهان

از پيامبر ٩ روايت شده: «مَنْ اِعْتَكَفَ إيماناً و إحْتِسابَاً غُفِرَ لَهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ

[٣٧٨]. الإقبال، ج١، ص ٣٥٨؛ بحار‌الانوار، ج٩٥، ص١٥١.

[٣٧٩]. الفقیه، ج٢، ص١٨٨.