حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٥١

آن چیزهایی است كه در راستای هدایت بشر بوده و به هدایت معنوی او مربوط می‌شود، نه علوم تجربی و نه مسایل پزشكی. علامه‌طباطبایی;، در ذیل تفسیر این آیه، چنین می‌نگارد:

قرآن كريم كتاب هدايت براى عموم مردم است و جز اين، كار و شأنى ندارد؛ لذا ظاهراً مراد از «لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ» همة آن چيزهايى است كه برگشتش به هدايت باشد؛ از قبيل معارف حقيقى مربوط به مبدأ و معاد و اخلاق فاضله و شرايع الهى و قصص و مواعظى كه مردم در اهتدا و راه يافتنشان به آن محتاجند، و قرآن تبيان همة اين‌ها است (نه اين‌كه تبيان براى همه علوم هم باشد).[٤١٢]

بنابراین، انتظار استخراج نظام پزشكی- درمانی از قرآن، برآمده از نگاهی غلط به قرآن، و در نتیجه انتظاری نادرست است. شایان ذکر است که اگر بر این عقیده اصرار بورزیم و به روش تفسیر قرآن بی‌توجهی کنیم، احتمال تحمیل آرای شخصی و مسائل متغیر و ظنی علمی-پزشکی بر قرآن بسیار زیاد می‌شود[٤١٣]، که خود می‌تواند موجب خدشه به قداست این کتاب شریف و حتی یکی از مصادیق تفسیر به رأی تلقی گردد. البته ممکن است در برخی آیات قرآن ، اشارات پزشکی وجود داشته باشد، که در این صورت لازم است روش فهم و تفسیر این گونه آیات، روشمند باشد؛ برای نمونه، آیةاللّه جوادی‌آملی-حفظه الله تعالی- مراحل فهم، تفسیر و استفاده از آیات قرآنی در علوم مختلف را چنین می‌شمارند:

١. آيه‌اي مربوط به موضوعِ بحث مطرح شود.

٢. مفردات آيه معنا شود.

٣. معاني عرفي متبادر به ذهن بيان گردد.

٤. آيه با توجه به معناي مفرداتش ترجمه‌اي گويا ‌شود.

٥. نظرات مفسران از گذشته دور تا كنون ملاحظه گردد.


٣. تفسير الميزان، ج ١٢، ص ٤٦٩.

[٤١٣]. برای مثال آقای خدادادی، با استناد به چهار آیة قرآن، مسلمانان را از خوردن چای نهی می‌کند! (www.tebbeghorani.com). آقای روازاده نیز ادعا می‌کند که خداوند در سورة مبارکة «جمعه»، بر استفاده از گندم سبوس‌دار تأکید دارد! (CD سخنرانی در مؤسسه امام‌خمینی;) و یا آقای عبدالله معتوق، از مسئولان همایش «اعجاز علمی در قرآن و سنت»، یافتن راه‌حل برای درمان ایدز، سرطان ریه، بیماری‌های کبدی و بیماری‌های قندی کودکان را از نتایج همایش می‌داند (مجله پژوهه، شماره ٢١ و ٢٢، ص١٥٣). جمعی نیز بر اساس برداشت خود از آیة ٦٩ سوره نحل: Gفيهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ ...F مدعی مداوای بیماران با روش عسل‌درمانی هستند.