زيد، عبدالرحمن بن عوف و ابو‌عبيده جراح، به بهشت را بشارت داده است. بررسي زمينه‌هاي تاريخي- سياسي ظهور اين حديث، پيوند محتوايي حديث عشرة مبشّره با مسئله رهبري پس از پيامبر٩ و بهره‌مندي از آن در منازعات سياسي، به‌ويژه در مسئله خلافت، از محورهاي مهم در تحليل اين حديث بوده است. در تحليل يازيگي، حديث «عشرة مبشّره» از نظر تاريخي، پس از رحلت حضرت‌محمد٩ ظهور كرده است، دقيقاً زماني كه جامعة اسلامي با مسئلة جانشيني پس از پيامبر٩ دست به گريبان بوده است؛ از سویی، مهاجران مكي تلاش مي‌كردند تا ادعاي خود را مبني بر انتخاب خليفه از ميان آنان تقويت كنند و در سوي ديگر انصار مدينه تأكيد داشتند خليفه از گروه آنان انتخاب شود.

مفهوم «عشرة مبشره» و احاديث هم‌گون آن، نشانه‌هايي از تصور جامعة اسلامي پس از رحلت پيامبر٩، دربارة مسئلة خلافت است، و اين مسئله‌اي بود كه به دست صحابة قريشي رقم خورد. در نگاهی كلي مي‌توان موضوعات طرح‌شده در مقالة حاضر را به دو بخش تقسيم كرد؛ بخش اول «بررسي سندي و متني» حديث «عشرة مبشره» است كه به تبيين نكات رجالي و ويژگي‌هاي متني آن پرداخته شده است. تفاوت‌ها و مشتركات نسخة منقول حديث «عشرة مبشره» از عبدالرحمن بن عوف و سعيد بن زيد نوفلي، محبوبيت پسيني ده صحابة منتخب در حديث «عشره مبشّره»، مفهوم نمادين عدد ده (عشره)، پيش‌بيني اسامي خلفا، راويان و مروجّان حديث عشره و... در شمار مطالب بخش اول قرار مي‌گيرند. تحليل «كاركردهاي سياسي» حديث «عشرة مبشره» مطالب بخش دوم مقاله است كه نويسنده با رويكردي فقه‌الحديثي به تحليل نكات سياسي حديث پرداخته است. اغراض و توجيهات سياسي اهل‌سنّت مبتني بر حديث «عشرة مبشره» در مواجهه با تفكر سياسي شيعه و جريان‌هاي سياسي تندرو، خليفة اول و حديث عشرة مبشره، پيش‌بيني اسامي خلفا، قريش و بهره‌وري سياسي از حديث عشره و... از جمله مطالب بخش دوم هستند.

اِلا لاندو[٥٤]در مقاله «بررسي روايت مجدد رأس كل مأئة[٥٥]» به تحليل فقه‌الحديثي

[٥٤]. Ella Landau-Tasseron .

پژوهشگر و استاد دانشگاه. حوزه مطالعاتي وي تاريخ صدر اسلام و شخصيت پژوهي است. از آثار معروف وي ميتوان به بيوگرافي صحابه پيامبر(ص) و تابعان, تاريخ طبري و زيست شناخت صحابه اشاره كرد.

[٥٥]. STUDIA ISLAMICA, No ٧٠ ,pp ٧٩- ١١٧.