حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٣٦ - گونهپژوهی پژوهشهای فقهالحدیثی خاورشناسان
مقالات متعددي از آنان در اين عرصه به قلم آمده است. از لحاظ روشي، رويكرد غالب مقالات غربيان در اين حوزه، تاريخي و گاه تحليلي– انتقادي است و موضوعات فقهي و حقوقي پرداختهشده، از تنوع برخوردار بوده است.
شرحالحديث
شرح و بررسي روايات فقهي، موضوع مقالات متعددي از خاورشناسان است كه سعي داشتهاند به شرح و تفسير روايت منتخب بپردازند. خاورشناسان از قواعد فهم و تفسير، روشهاي هرمنوتيكي و تاريخي در تحليل احاديث سود جستهاند؛ از اين رو، مراد از اصول فهم حديث قطعاً همان اصول رايج در ميان حديثپژوهان مسلمان نيست و كاملاً به توان و دامنة اطلاعات تفسيري– تحليلي مسشترق بستگي دارد؛ لذا از مقالهای تا مقالة ديگر، متفاوت است. موضوعات روايات منتخب براي شرح و تفسير نيز متنوع است و از علایق پژوهشي، رشته تحصيلي و دانستههاي تخصصي مستشرق تأثير پذيرفته است؛ نمونههاي فراواني از فقه سياسي، جزائي، مسائل زنان، معاملات، اطعمه، عبادات و... در مقالات آنان به چشم ميخورد. در حوزه فقه سياسي ميتوان به مقالات بررسي فقهالحديثي حديث «عشره مبشّره» روايت «... مجدد رأس كل مأئة» و تحليل استناد خوارج به روايت «... و لو كان عبداً حبشياً» در عدم اشتراط قريشيبودن خليفه اشاره كرد. مايا يازيگي[٥٢] در مقاله «حديث عشره مبشّره يا استفادههاي سياسي از يك حديث[٥٣]» به بررسي فقهالحديثي حديث معروف «عشره مبشّره» پرداخته است تبيين نقش زمينههاي تاريخي- سياسي در جعل اين حديث و استفادههاي سياسي از آن در جريان خلافت، از اهداف اصلي نويسنده مقاله است كه با تحليلي مستند و روشمند ارائه شده است. در حديث عشره مبشّره - که در چهار كتاب از «صحاح ششگانه» اهلسنـت گزارش شده است – حضرتمحمد٩ راهيابي ده نفر از صحابة خود: ابوبکر، عمر، عثمان، عليبن ابيطالب، طلحه، زبير، سعد بن وقاص، سعيد بن
[٥٢]. Maya Yazigi .
علاقهمند به مطالعه موضوعات اجتماعي و سياسي در حوزه تاريخ اسلام. وي دورههاي آموزشي مطالعات مذهبي در موضوعات متعددي چون ارث در اسلام, هنر در اسلام: تاريخ و معماري, زن در اسلام را در UBC گذرانده است. از وي مقالات متعددي در مباحث تاريخ اسلام با رويكرد حديثي منتشر شده است. وي هم اكنون استاد دانشكده UBCدانشگاه كلمبيا است.
[٥٣]. STUDIA ISLAMICA, No ٨٦, pp ١٥٩-١٦٧.