حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٦١
اعتقادنا في الأخبار الواردة في الطب أنّها على وجوه: منها: ما قيل على هواء مكّة و المدينة، فلايجوز استعماله في سائر الأهوية. و منها: ما اخبر به العالم- عليهالسّلام- على ما عرف من طبع السائل و لميتعد موضعه، إذ كان أعرف بطبعه منه. و منها: ما دلّسه المخالفون في الكتب لتقبيح صورة المذهب عند الناس. و منها: ما وقع فيه سهو من ناقله . و منها: ما حفظ بعضه و نسي بعضه.[٤٤٦] عقيدة ما دربارة اخبار و احاديثى كه درباره طب رسيده، آن است كه اين احاديث، بر چند گونهاند؛ برخى از آنها با نظر به آب و هواى مكه و مدينه گفته شدهاند و به كار بستن آنها در ديگر شرايط آب و هوايى، درست نيست؛ در برخى از آنها، معصوم٧ بر پاية آنچه از حال و طبع سؤالكننده مىدانسته، پاسخ داده و از همان موضع، فراتر نرفته است، هر چند امام، بيش از آن شخص به طبع وى آگاهى داشته است؛
برخى از آنها را مخالفان، با هدف زشت نماياندن چهرة مذهب در نگاه مردم در ميان احاديث گنجاندهاند؛ در برخى از آنها، سهوى از راوى حديث، سر زده است؛ در برخى از آنها بخشى از حديث، حفظ شده و بخشى ديگر از آن، فراموش شده است؛
چنین به نظر میرسد که ایشان کلیه روایات پزشکی- درمانی را ردّ کردهاند شیخ صدوق ; در ادامه میگوید:
أمّا أدوية العلل الصحيحة عن الأئمّة- عليهم السّلام- فهي آيات القرآن و سوره و الأدعية علی حسب ما وردت به الآثار بالأسانيد القوية و الطرق الصحيحة؛[٤٤٧] آنچه در مورد درمانِ درستِ بيمارى از امامان: رسيده، مضمون آيات و سورههاى قرآن و يا دعاهايى است كه به حكمِ سندهاى قوى و طُرُق صحيحى كه به واسطه آنها به ما رسيدهاند، پذيرفته خواهند شد.
یعنی راه درست درمان از نگاه امامان: همان قرآن و دعاهای قطعیالصدور است؛ که اگر منظور ایشان عدم نیاز به مراجعه به طبیب و استفاده از دارو باشد، مخالف سیرة گزارششده از معصومان: و نیز - به نظر نگارنده - مخالف سیرة عقلاست، چراکه ارادة خداوند متعال چنین بوده که مشیتش را بر اساس علل عادی در جهان به فعلیت برساند. پس نمیتوان با این استدلال که خداوند، شافی حقیقی است،
[٤٤٦]. الاعتقادات، ص ١١٥. شیخ مفید ; در تصحیحالاعتقاد احتمالات دیگری را نیز اضافه میکنند (ر.ک: تصحیحالاعتقاد، ص١٤٤- ١٤٦). علامهمجلسی ; نیز وجه دیگری میافزایند (ر.ک: بحارالانوار، ج٥٩، ص٧٦).
[٤٤٧]. همان، ص ١١٦.