أملاه علی الحسن بن موسی في الرد علی الواقفیة و قال: یجوز أن یقول الله سبحانه إنّي [٣٢٣] أبعث زیداً ثمّ لم یبعثه و قال فیه أیضاً: ... [٣٢٤] بالبداء یخرج الأنبیاء و الأئمّة أن یکونوا کذابین أفاکین.[٣٢٥] چنانکه می‌دانیم، هم در نمایه آثار ابوسهل نوبختی نام کتاب الردّ علی الواقفه دیده می‌شود و هم در شمار آثارحسن بن موسی نوبختی. [٣٢٦] بر اساس این گزارش المحیط می‌توان اطمینان یافت که این هر دو، در حقیقت یک کتاب و از املاتات ابوسهل بر حسن بن موسی بوده است.

مطلب دیگری که در المحیط گزارش شده و در نوع خود جالب است، مربوط به برخی اظهار‌نظرهای جاحظ درباره پاره‌ای احادیث است.می‌دانیم که بسیاری از اهل‌سنت و از جمله خود جاحظ در کتاب العثمانیه خود، عبارت «إذ یقول لصاحبه» را در آیه شریفه: (إلاّ تنصروه فقد نصره الله إذ أخرجه الذین کفروا ثانِيَ‌ اثْنَيْنِ‌ إِذْ هُما فِي الْغارِ إِذْ يَقُولُ لِصاحِبِهِ لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنا فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَ أَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ‌تَرَوْها ...)،[٣٢٧] با تکیه بر وصف «صاحب» فضیلتی برای ابوبکر به شمار آورده‌اند.[٣٢٨] اما جالب است بدانیم که نویسنده المحیط سخنی را از جاحظ درباره مفهوم «صاحب» به این شرح گزارش کرده است:

قال أبو عثمان الجاحظ: إنّ هذا الاسم یحصل بین الوليّ و العدوّ کما یحصل بین الولي و الوالي( کذا)، قال الله تعالی: (قالَ لَهُ صاحِبُهُ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ أَ كَفَرْتَ بِالَّذِي خَلَقَكَ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ سَوَّاكَ رَجُلًا).[٣٢٩]

نویسنده المحیط سپس خود می‌افزاید: «و لم‌یکن غرضه بضرب هذا المثال بیان أنّ اسم الصاحب لا یوجب الفضیلة و لا ( / فلا) یقتضي أکثر من المصاحبة.»[٣٣٠] روشن است

[٣٢٣] . در نسخه: «إنّ» آمده است.

[٣٢٤] . در این‌جا به مقدار کمتر از سه حرف ناخواناست. آن‌را می‌شود « إنّ» خواند، هرچند دخول آن بر سر جملة فعلیه نادرست است.

[٣٢٥] . المحیط، ج ٢، ص ٤٥.

[٣٢٦] . ر. ک: رجال‌النجاشی، ص ٣٢ و ٦٣.

[٣٢٧] . توبه، آیه ٤٠.

[٣٢٨] . العثمانیّة، ص ٥١.

[٣٢٩] . کهف، آیه ٣٧.

[٣٣٠] . همان.