گرچه معمولا پس از فهم متن حدیث و گذر از فرایند فقه ‌الحدیث صورت می‌گیرد، ولی با توجه به رسالت و کارکرد اصلی آن، در مجموعه اعتبارسنجی روایات گنجانده می‌شود.

منابع آموزشی: روش‌شناسی نقد احادیث (علی نصیری)ـ منطق فهم حدیث (سید محمدکاظم طباطبایی) ـ وضع و نقد حدیث (عبدالهادی مسعودی) ـ روش‌شناسی نقد متن حدیث (مهدی ایزدی)

٣ـ درایة الحدیث (مصطلح‌ الحدیث)

از این دانش در شیعه با عناوین: «درایة الحدیث»، «مصطلح الحدیث» و «اصول الحدیث» یاد شده که عنوان اول معمولاً مورد استفاده قرار می‌گیرد. گرچه برای این علم، عناوین و تعاریف مختلفی ارائه شده، ولی با توجه به اهداف، رسالت و مسائل آن، به‌نظر می‌رسد که هیچ‌کدام از این تعاریف و عناوین نتوانسته است جوانب این علم را به‌نحو جامع و مانع گردآورد. بر اساس تلقی عمومی، دانش مصطلح ‌الحدیث، فرهنگ‌نامه واژه‌های به‌کاررفته در حوزه دانش‌های حدیثی است و هدفش، جمع‌آوری اصطلاحات به‌کار‌رفته در این دانش‌ها و ارائه تعریف برای هر یک است. حال آنکه باید توجه داشت هدف از تأسیس و آموختن این دانش، شناخت اقسام حدیث، اصطلاحات هر قسم و حکم هر یک، از حیث اعتبار (حجیت) و عدم اعتبار آنها می‌باشد[١٢٢]؛ نکته‌ای که در تعاریف اولیه علمای شیعه نیز منعکس شده است.[١٢٣] ازاین‌رو سزاوار است آن را دانش حجیة‌الحدیث بنامیم. جایگاه واقعی

[١٢٢] . به‌عنوان مثال، این دانش اعلام می‌دارد روایات بر اساس میزان اعتماد به راویان حدیث و مذاهب ایشان، به چهار دسته قابل تقسیم است: صحیح، حسَن، موثق و ضعیف. سپس بیان می‌دارد که کدام دسته حجت و کدام دسته نامعتبر است؛ همچنان که تکلیف ما را هنگام تعارض دو دسته از این روایات بیان می‌دارد. تقسیم روایات بر اساس: اتصال و انقطاع در سند، تعدد طرق و راویان، تفاوت در نقل سند و متن، گوینده حدیث، وجود مخالف و موافق، پذیرش و عدم پذیرش محتوا، از دیگر دسته‌بندی‌های این دانش است.

[١٢٣] . در اولین تعریف این دانش، در کتاب الرعایة فی علم الدرایة از سوی شهید ثانی، به این واقعیت چنین اشاره شده است: «هو علم یُبحث فیه عن متن الحدیث و طرقه من صحیحها و سقیمها و عِللها و ما یُحتاج الیه لیُعرف المقبول منه و المردود» ولی در تعاریف بعدی، این مهم از تعریف یا محتوای دانش حذف شد. تعاریفی چون: «علمٌ یبحث فیه عن سند الحدیث و متنه و کیفیة تحمّله و آداب نقله» (الوجیزه) یا: «العلم الباحث عن الحالات العارضة علی الحدیث، من جانب المتن و السند» (اصول الحدیث و احکامه)