فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٧٢ - ام سلمه
مشكلات امر به معروف
٥٣) امر به معروف، دربردارنده مشكلات و سختىها:
إنّ الّذين يكفرون بايت اللّه ... و يقتلون الّذين يأمرون بالقسط من النّاس ....
آلعمران (٣) ٢١
يبنىّ ... وأمر بالمعروف ... واصبر على ما أصابك إنّ ذلك من عزم الأمور. [١]
لقمان (٣١) ١٧
نجوا براى امر به معروف
٥٤) نيك بودن نجوا و سخنان سرّى براى امر به معروف:
لّا خير فى كثير مّن نَّجولهم إلّامن أمر بصدقة أو معروف ....
نساء (٤) ١١٤
امّ ايّوب---) ابو ايّوب
امّ رومان
امّ رومان، بنت عامر بن عويمر، مادر عايشه است. [٢] براساس نقلى از ابن عبّاس، خطاب «لاتحسبوه» در آيه ١١ نور (٢٤) وى را نيز دربردارد. [٣] برخى مفسّران، مقصود از «والديه» در آيه ١٧ احقاف (٤٦) [٤] و «اصحاب» در آيه ٧١ انعام (٦) را امّ رومان و همسرش دانستهاند كه فرزند خود را پيوسته به اسلام فرا مىخواندند. [٥]
امّ سلمه
امّ سلمه، بنت ابى اميه (حذيفه) مخزومى از مهاجران حبشه و همسر پيامبر (ص) است. [٦] برخى مفسّران، نزول آيات ١٩٥ آلعمران (٣) و ٣٥ احزاب (٣٣) را در پى نگرانى و اعتراض وى به پيامبر (ص) درباره عدم نزول آيهاى در مورد هجرت زنان [٧] و اجر و فضيلت آنان [٨] دانستهاند. براساس نقلى آيه ٣٣ نساء (٤) درباره ناخشنودى امّسلمه از عدم جواز شركت زنان همچون مردان در جنگ، نازل شده است. [٩] واحدى شأن نزول آيه ١١ حجرات (٤٩) را پس از آن دانسته كه دو تن از همسران پيامبر (ص)، طرز لباس پوشيدن امّسلمه را مسخره كردند. [١٠] مفسّران، شأن نزول آياتى ديگر نيز به وى نسبت دادهاند.
[١] سفارش به صبر پس از دعوت به امر به معروف، به نكته مزبور اشعار دارد.
[٢] الطّبقات، ج ٨، ص ٢١٦؛ أنسابالأشراف، ج ١٠، ص ١٠١.
[٣] المعجم الكبير، ج ٢٣، ص ١٣.
[٤] مجمعالبيان، ج ٩- ١٠، ص ١٣٢.
[٥] النكت و العيون، ج ٢، ص ١٣٢.
[٦] الطّبقاتالكبرى، ج ٨، ص ٦٩؛ الاصابة، ج ٨، ص ٢٠٤.
[٧] جامعالبيان، ج ٣، ص ٢٨٤.
[٨] مجمعالبيان، ج ٣- ٤، ص ٦٣.
[٩] الدّرّالمنثور، ج ٦، ص ٦٠٧.
[١٠] اسباب النزول، ص ٣٣٤.