و امّا اشقيا و كفّار مخلّد را بعد از نشأت حشر، يك نشأت ديگر بيش نيست و آن نشأت ديگر دوزخ است در انواع عذاب روحانى و جسمانى منقلب مى‌شود خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ**[٢] كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها لِيَذُوقُوا الْعَذابَ‌[٣]- نعوذ بالله من أحوالهم- پيوسته به زبان مراتب از انوار ارواح سعدا اقتباس كنند و ايشان به زبان حال به دنيا حوالتشان مى‌كنند كه سراى كسب و عمل است‌ يَوْمَ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ لِلَّذِينَ آمَنُوا انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ قِيلَ ارْجِعُوا وَراءَكُمْ فَالْتَمِسُوا نُوراً فَضُرِبَ بَيْنَهُمْ بِسُورٍ لَهُ بابٌ باطِنُهُ فِيهِ الرَّحْمَةُ وَ ظاهِرُهُ مِنْ قِبَلِهِ الْعَذابُ* يُنادُونَهُمْ أَ لَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ قالُوا بَلى‌ وَ لكِنَّكُمْ فَتَنْتُمْ أَنْفُسَكُمْ وَ تَرَبَّصْتُمْ وَ ارْتَبْتُمْ وَ غَرَّتْكُمُ الْأَمانِيُّ حَتَّى جاءَ أَمْرُ اللَّهِ وَ غَرَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ[٤]- خداى تعالى به فضل و رحمت خود به فرياد رساد و به كمال جود، تحصيل كمالات ملكوت كرامت كناد و پيش از مرگ طبيعى مردن، و از عالم ظلمات مجرد شدن، نقد وقت گرداناد- در چنين عجاله، بيش نتوان‌[٥] گفت، چه، تنبيه و تشويق را اين قدر كفايت بود و پيش از اين در مواضع مختلف اشارت رفته است بدين معنى، كه علوم مكاشفات از راه سلوك و ذوق معلوم توان كرد نه‌

[١] - حديقه سنايى، ص ١٥٢.

[٢] - سوره هود( ١١)، آيه ١٠٧.

[٣] - سوره نساء( ٤)، آيه ٥٦.

[٤] - سوره حديد( ٥٧)، آيات ١٣- ١٤.

[٥] - ص: نشايد.