روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٣٨ - روزشمار جنگ یکشنبه / ٢٤ آبان ١٣٦٦ / ٢٢ ربیع الاول ١٤٠٨ / ١٥ نوامبر ١٩٨٧

تعیین راه کشتی رانی خیلی مؤثر است؛ به این معنی که استقرار این سیستم هیچ ربطی به حملات نظامی و یا رفتارهای نظامی علیه کشتی ها ندارد و منظور ژاپن از پیشنهاد این طرح و این سیستم فقط کمک به حفظ امنیت کشتی رانی به گونه ای مسالمت آمیز و صلح جویانه می باشد، زیرا ژاپن برای حمایت یا اسکورت نفتکش های خود در خلیج فارس نمی تواند کشتی جنگی به این منطقه اعزام نماید و قانون اساسی ژاپن اجازه چنین کاری را نمی دهد.»

سفیر ژاپن در تهران علت بحران منطقه را استمرار وضعیت جنگی اعلام کرد و درباره حملات امریکا علیه سکوهای ایرانی گفت: «البته ایران یک کشور دوست ژاپن است و از طرفی روابط ژاپن و امریکا خیلی دوستانه است. بنابراین رویارویی آنها برای ژاپن خیلی نگران کننده است. ژاپن همیشه سعی کرده که مواضع این دو کشور را به یکدیگر نزدیک کند.» فوجیموتو با تأیید کاهش میزان واردات نفت ژاپن از ایران، آن را متأثر از بازار جهانی نفت دانست و گفت: «سیر نزولی واردات نفت از ایران براساس همان روند اقتصادی بازار جهانی نفت صورت گرفته است[١] و اصول اقتصادی خودبه خود چنین روندی را طی کرده است. بنابراین کاهش واردات نفت ایران توسط شرکت های خصوصی ژاپن، به هیچ وجه ربطی به تصمیمات اقتصادی امریکا ندارد.»[٢]

١ ١٣

درصورتی که ایران قطعنامه ٥٩٨ را نپذیرد، سازوکار مورد نظر برای اعمال آن، تحریم تسلیحاتی است. از زمان تصویب این قطعنامه همیشه این سؤال مطرح بوده که آیا تحریم تسلیحاتی ایران امکان پذیر است یا نه؟ یکی از دبیران روزنامه اقتصادی تایمز مالی چاپ لندن در مقاله ای که با همکاری خبرنگاران این روزنامه در سراسر جهان تنظیم شده، پس از بررسی روند خرید های تسلیحاتی ایران در سال های گذشته به صراحت می نویسد: «تحریم تسلیحاتی در مقابل طمع فروشندگان و انگیزه های سودجویانه عرضه کنندگان اسلحه مقاومت نخواهد کرد. تجارت اسلحه با ایران گاه از مسیر قانونی و بیش تر به خاطر فساد فروشندگان، انجام تقلب درصورت حساب های معاملاتی، ضعف در کنترل های رسمی، وجود واسطه ها و انگیزه های سودطلبی شرکت های مشتاق انجام گرفته و نهایتاً به تقویت قدرت تجهیزاتی ایران منجر شده است. در نتیجة وجود این خصوصیات و توانایی مالی ایران برای پرداخت بهای اسلحه در بازار سیاه، تلاش کشورهای غربی برای اعمال تحریم تسلیحاتی علیه ایران که در متن مصوبه قطعنامه ٥٩٨ پیش بینی شده، نمی تواند مؤثر افتد.»

[١] در ماه اوت واردات نفت ژاپن از ایران در اوج خود بود که روزانه به ٣٥٠هزار بشکه می رسید، در ماه سپتامبر این مقدار به ٢٣٠هزار بشکه در روز رسید و در ماه اکتبر به ٢٠٠هزار بشکه کاهش یافت. در ماه جاری (نوامبر) پیش بینی می شود این رقم تا ١٥٠هزار بشکه کاهش یابد.

[٢] ٣١. روزنامه رسالت، ٢٤/٨/١٣٦٦، ص٣.