روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٦ - مقدمه
شرط اساسی ایران و شناسایی متجاوز را مقدمة آن اعلام کرد[٤٥]. وزیر امورخارجة جمهوری اسلامی نیز در حاشیة اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در دیدار با وزیران خارجة کشورهای دیگر ضمن تأکید بر ضرورت تنبیه متجاوز، آن را گامی در جهت رسیدن به یک راه حل عادلانه توصیف نمود و اظهار کرد: «اگر قطعنامه مؤید این امر باشد، با آن می توانیم همکاری کنیم ولی اگر زمینه ای برای فشار باشد، قطعاً آن را رد می کنیم. ما آمادگی همکاری با دبیرکل را داریم تا تلاش ها برای رسیدن به یک راه حل عادلانه ادامه یابد.»[٤٦] شورای امنیت در روز ٣/٧/١٣٦٦ طی جلسه ای اختصاصی دیدگاه های ایران دربارة چگونگی پایان جنگ ایران و عراق و شرایط ایران برای پذیرش آتش بس غیر رسمی را که به دبیرکل ارائه شده بود بررسی کرد و در پایان جلسة مشترک خود با دبیرکل ضمن تأکید بر عزم خود مبنی بر ادامة تلاش جهت اجرای کامل و سریع قطعنامة ٥٩٨، اعلام مجازات علیه ایران را به یک تاریخ نامشخص موکل کرد.[٤٧و٤٨]
در پی آغاز ریاست ایتالیا بر شورای امنیت سازمان ملل در تاریخ ٩/٧/١٣٦٦، دستورالعمل کار مذاکرات مجدد دبیرکل سازمان ملل با ایران و عراق تهیه شد و تعیین زمان مذاکرات دربارة قطعنامة تحریم تسلیحاتی، در صورت عدم حصول نتیجة مثبت در مورد قطعنامة ٥٩٨، به جریان افتاد [١٥٧]. دبیرکل سازمان ملل پس از ده روز طرح جدید خود را برای پایان دادن به جنگ تهیه و در تاریخ ٢٣/٧/١٣٦٦ برای وزیران خارجة ایران و عراق ارسال کرد و از آنها خواست تا ١٥ روز دیگر پاسخ کتبی خود را به آن ارائه دهند. بر اساس این طرح یکی از خواسته های جمهوری اسلامی ایران مبنی بر هم زمانی اجرای آتش بس و تشکیل کمیسیون تحقیق دربارة شناسایی متجاوز جامة عمل پوشید[٤١٩]. دکتر ولایتی در دیدار با وزیر خارجه ایتالیا، ضمن تصریح اینکه دولت ایران اصول قطعنامة ٥٩٨ شورای امنیت را می پذیرد، گفت: تهران درصدد است به طرح ٩ ماده ای دبیرکل سازمان ملل پاسخ دهد[٥٤٢]. دبیرکل سازمان ملل پس از دریافت و مطالعة پاسخ دو کشور ایران و عراق - که آن را تشویق کننده ندانست - در تاریخ ١١/٨/١٣٦٦ از دو طرف خواست نمایندة بلندپایة خود را با اختیارات کافی برای گفت وگو دربارة اجرای یک طرح صلح به نیویورک اعزام کنند[٧١٨]. از سوی دیگر، امریکا که از پاسخ ایران و عراق به طرح ٩ ماده ای دبیرکل سازمان ملل خشمگین شده بود، در تاریخ١٢/٨/١٣٦٦ از شورای امنیت خواست تا برای پایان دادن به جنگ، مذاکره برای تصویب قطعنامة اعمال مجازات را آغاز نماید[٨٣٢]. سخنگوی وزارت خارجة امریکا نیز اعلام کرد: تهیه و تدوین چنین قطعنامه ای موضع دبیرکل را در مذاکرات با ایران و عراق تقویت خواهد کرد. عراق در مقابل درخواست دبیرکل، طارق عزیز معاون نخست وزیر را برای مذاکره معرفی کرد، لیکن طولی نکشید که اعلام نمود فعلاً از تصمیم خود منصرف شده است. جمهوری اسلامی ایران دکتر محمدجواد لاریجانی معاون وزیر خارجه را برای این موضوع برگزید و اعلام شد که