روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٨٧٤ - روزشمار جنگ چهارشنبه / ٢٧ آبان ١٣٦٦ / ٢٥ ربیع الاول ١٤٠٨ / ١٨ نوامبر ١٩٨٧

نامه دوم نمایندة عراق دربارة بیانات رئیس جمهور ایران در همدان در مورخ ٢٦ آبان ١٣٦٦ می باشد که در آستانه اعزام نیروی یکصد هزار نفری از این استان ایراد شد. عصمت کتانی در نامة خود نوشته است: «متن اظهارات رئیس جمهور ایران [آیت الله] خامنه ای در مورخ ١٧ نوامبر ١٩٨٧ به پیوست ارسال می گردد. این خطابه نشان دهندة نگرش خیلی روشن ایران درباره قطع نامه٥٩٨ و عزم این رژیم در اصرار به تجاوزاتش می باشد. به طور اجمال نگرش ایران به آنچه که به عنوان صدور انقلابش مطرح می نماید، نمونه ای از دخالت آشکارش در امور داخلی سایر کشورهای منطقه، اشاره شده است.»[١]

گفتنی است که گزیده ای از سخنرانی مورد اشاره، در روزشمار ٢٦/٨/١٣٦٦، گزارش شماره٩٠٦ درج شده است.

١ ١٠

ارتش ترکیه هر چند مدت حملاتی را علیه شمال عراق اجرا می کند و رهبران ترکیه از عراق می خواهند که امنیت راه ها را در این منطقه برقرار نماید. استانداری کردستان ایران در تحلیلی به بررسی این موضوع پرداخته است و علل این اقدام ترکیه را چنین برشمرده است: «١- هم مرز بودن کردستان عراق به طول صدها کیلومتر با ترکیه. ٢- وجود بخش اعظم منابع نفتی عراق در کردستان و به ویژه در استان های کرکوک که بخش های زیادی از نفت چاه های استان کرکوک از طریق خط لوله ای که از کردستان عراق به ترکیه عبور می کند، به خارج صادر می گردد و ترکیه نیز بخش بزرگی از نیازهای نفتی خود را از طریق همین خط لوله تأمین می کند. ٣- فعالیت وسیع گروه های کرد عراقی در شمال آن کشور به گونه ای است که این فعالیت ها باعث گردیده کردستان عراق به یکی از کانون های ضدیت با رژیم صدام تبدیل گردد. ٤- رابطه نزدیک گروه های کرد عراق با جمهوری اسلامی و به ویژه افزایش این روابط در یک سال اخیر در راستای سقوط رژیم بعثی عراق به گونه ای است که در چند ماه اخیر این گروه ها با حمایت و پشتیبانی جمهوری اسلامی حملات زیادی را علیه مراکز نظامی و صنعتی عراق در شمال آن کشور و از جمله در استان نفت خیز کرکوک سازمان داده اند. ٥ - متأثر بودن غالب گروه های کرد عراقی از سیاست های دولت شوروی در قبال آینده عراق به گونه ای است که تعدادی از با نفوذترین گروه های کرد عراقی و از جمله حزب دمکرات کردستان عراق با کمونیست های طرف دار شوروی در عراق، جبهه واحدی تشکیل داده و درباره حکومت آینده عراق با هم به وحدت نظر رسیده اند.»

در ادامه این تحلیل آمده است: «با توجه به موارد فوق الذکر به ویژه توجه خاص دولت شوروی به مسئله کردها در عراق و ترکیه و تأثیری که مسئله کردهای ترکیه بر ثبات و امنیت این کشور هم پیمان امریکا در جوار خاک شوروی می گذارد، درصد احتمال دخالت نظامی ترکیه در شمال عراق در صورت سقوط صدام افزایش می یابد. دولت ترکیه بر این

[١] ٣٢. سند شماره S/١٩٢٨٤ شورای امنیت سازمان ملل، ١٩ نوامبر ١٩٨٧، ترجمة مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ. (محمدعلی خرمی)