از محورهای دیگر بررسی و ارزیابی اجلاس سران کشورهای عرب، نزدیکی عراق و سوریه و بازگشت مصر به جهان عرب است. بغداد با هدف منزوی کردن ایران در نظام بین المللی و جلب حمایت جهان از عراق در قالب جنگ علیه یک کشور غیرعرب، تلاش دارد ملاقات صدام و حافظ اسد را پیشرفتی در ایجاد همبستگی اعراب عنوان نماید. طه یاسین رمضان معاون اول صدام حسین در یک مصاحبه مطبوعاتی با روزنامه الاتحاد چاپ ابوظبی این ملاقات را گفت وگویی مستقیم، روشن و به دور از جوّ انفعالی توصیف کرد و گفت: «آنچه که در اردن روی داد به گشوده شدن برگ تازه ای در روابط مشترک سوریه و عراق منجر شد، به طوری که مذاکره درباره تمامی موارد اختلاف دو کشور، آشکار، صریح و بدون جدل صورت پذیرفت.» از سوی دیگر، منابع بلندپایه عربی به روزنامه الاتحاد گفتند که هفته های آینده شاهد تحولات جدیدی در روابط عراق با سوریه خواهیم بود، طوری که حملات تبلیغاتی این دو کشور علیه یکدیگر اکنون خاتمه یافته و از سرگیری روابط دیپلماتیک دو کشور پس از انجام یک سری اقدامات مقدماتی و نهایی امکان پذیر خواهد شد.[٢]

مطبوعات عراق هم با سکوت درباره ملاقات صدام حسین و حافظ اسد، از انتقاد از سوریه نیز امتناع کرده اند.[٣] مطبوعات کویت نه تنها ملاقات سران دو کشور را در سطح گسترده ای منعکس نمودند بلکه از بازگشایی خط لوله عراق - سوریه نیز خبر دادند. السیاسه نوشت: در پی تماس های سیاسی میان صدام حسین و حافظ اسد خط لوله نفت عراق به سوریه به تدریج کار خود را از سرخواهد گرفت و سوریه طی آن مالیاتی برای عبور نفت از خاک خود دریافت خواهد کرد.[٤]

منابع بی طرف ارزیابی دیگری درباره نزدیکی عراق و سوریه دارند. روزنامه گاردین به موفقیت این ملاقات ها با شک و تردید نگریسته و معتقد است هرگونه تخفیف در رقابت ٢٠ ساله این دو برای صدام حسین در جلب حمایت اعراب در جنگ با ایران از حساسیت خاصی برخوردار است. باید دید این آشتی بر چه اساسی حاصل شده است. هنوز هیچ گونه نشانه ای دال بر اعطای امتیاز از سوی عراق به سوریه دیده نمی شود. اعطای چنین امتیازی سوریه را در صدر تلاش هایی که برای پایان دادن جنگ انجام می شوند، قرار می دهد و مشخص نیست صدام چگونه می تواند سرنوشت خود را به دست مخالفی که این قدر متنفر است بسپارد. این روزنامه به نقل از یک شرکت کننده بی طرف در اجلاس سران عرب نوشت: «صدام این موضوع را کاملاً روشن کرده که قصد ندارد آشتی کند، زیرا گران تمام می شود. این طور تصور می رود که این کنفرانس چهار روزه در نجات دادن وی از این گرفتاری، سودی برای صدام نخواهد داشت و به نتیجه ای جز اینکه برای پایان دادن به جنگ به تلاش های بیش تری نیاز است نخواهد رسید.»[٥] رادیو بی.بی.سی نیز طی

[١] ٢٩. مأخذ ٦، ص٣٧، رادیو بی بی سی، ٢٠/٨/١٣٦٦.

[٢] ٣٠. روزنامه رسالت، ٢١/٨/١٣٦٦، ص١٢، منامه - خبرگزاری فرانسه؛ و - مأخذ ٢٨، ص٢٨، ابوظبی - خبرگزاری خلیج، ٢٤/٨/١٣٦٦، به نقل از روزنامه الاتحاد.

[٣] ٣١. مأخذ ٦، ص٤٣، بغداد - خبرگزاری فرانسه، ٢٠/٨/١٣٦٦.

[٤] ٣٢. مأخذ ٦، ص٤٤، کویت - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢٠/٨/١٣٦٦، به نقل از روزنامه السیاسه.

[٥] ٣٣. مأخذ ٦، ص٣٥، لندن - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢٠/٨/١٣٦٦، به نقل از روزنامه گاردین.