به درخواست های صلح به کار گیرد. شرکت کنندگان در کنفرانس، با عراق، کویت و عربستان برای اقدامات اتخاذ شده در جهت دفاع از خاک، آب، ثبات و امنیتشان اعلام همبستگی کردند. آنها از عراق برای پاسخ دادن به کلیه ابتکارات صلح قدردانی کردند و از اقدامات عربستان در برخورد با حجاج ایرانی حمایت نمودند.[١]

رادیو امان با اعلام مفاد مربوط به ایران در قطعنامه پایانی اجلاس سران عرب، درباره بازگشت مصر به جهان عرب و مسئله اسرائیل افزود: «سران مقرر داشتند که مناسبات دیپلماتیک میان هر یک از کشورهای عضو در جامعه عرب و میان جمهوری عربی مصر بر پایه قانون اساسی هر کدام از کشورها عملی شود. آنها بر افزایش روابط با واتیکان تأکید کردند و از شاه حسین خواستند که انجام تماس هایی با اسرائیل را به نمایندگی از سران عرب مورد بحث و بررسی قرار دهد.»[٢]

١ ١٠

ارزیابی کشورها و محافل بین المللی از نتایج و قطعنامه اجلاس سران عرب در امان، همانند مواضع آنها درباره موضوعات مورد مذاکره در اجلاس، متفاوت و متعارض است. عبدالسلام جلود مرد شماره ٢ لیبی، کنفرانس امان را یک کنفرانس امریکایی خواند که قطعنامه آن در واشنگتن دیکته شده است. وی گفت: «رهبران شرکت کننده در کنفرانس امان قصد دارند تا مبارزه علیه امریکا را که دشمن شماره یک اعراب به شمار می رود و دشمنی با صهیونیسم را که فلسطین را تحت اشغال دارد، به مبارزه علیه ایران منحرف سازند. لیبی با اجرای معاهده دفاع مشترک اعراب علیه ایران مخالف است و این پیمان باید علیه امریکا به کار گرفته شود.»[٣]

شاه حسین کنفرانس امان را نقطه عطفی برای وحدت کشورهای عربی خواند و از نتایج آن ابراز خشنودی کرد.[٤] خبرگزاری کویت ایران و اسرائیل را دشمن اعراب عنوان کرد و با غیرمترقبه خواندن نتایج اجلاس سران عرب افزود: «کنفرانس مرحله جدیدی را در همبستگی میان اعراب گشود که جهان عرب بیش از آن هیچ گاه شاهد آن نبوده است. این کنفرانس توفیق بزرگی است و آغاز یک مرحله جدید در بسیج اقدامات عربی مشترک که قطعاً دشمنان امت عرب را نگران و ناخرسند خواهد کرد.»[٥]

"راجر هاردی" خبرنگار بی.بی.سی قطعنامه اجلاس سران عرب را دستاورد نسبتاً کوچکی می داند که نشان دهنده تشدید اندک مواضع اعراب در قبال جنگ ایران و عراق است. وی گفت: «هرگونه بهبود روابط عراق و سوریه احتمالاً تنها بر کاهش تبلیغات خصومت بار آن دو علیه یکدیگر اثر خواهد گذاشت و از تشنج موجود میان آن دو خواهد کاست. علاوه بر آن، هیچ نشانه ای حاکی از آن نبوده است که اتحاد ایران و سوریه در معرض خطر قرار گرفته است و در جریان مذاکرات سران عرب، سوریه پیوسته بر سر عقیده خود مبنی بر نیاز به ادامه گفت وگو با ایران باقی ماند و با تحریم ایران مخالفت کرد و یادآور شد که مشکل اصلی در خلیج فارس در

[١] ٢٤. مأخذ ٦، ٢١/٨/١٣٦٦، ص٩، بخش عربی رادیو امان، ٢٠/٨/١٣٦٦؛ و - بولتن وزارت خارجه، شماره ١١٧/٥، ٢٠/٨/١٣٦٦؛ و - مأخذ ١٥، ردیف دوم، - P.٦٢

[٢] ٢٥. مأخذ ٦، ص١٢، بخش عربی رادیو امان، ٢٠/٨/١٣٦٦.

[٣] ٢٦. روزنامه رسالت، ٢١/٨/١٣٦٦، ص٢١، امان - خبرگزاری رویتر.

[٤] ٢٧. خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه "گزارش های ویژه"، شماره ٢٣٩، ٢٣/٨/١٣٦٦، ص٣٣، رادیو امریکا، ٢٢/٨/١٣٦٦، به نقل از وال استریت ژورنال.

[٥] ٢٨. خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه "گزارش های ویژه"، شماره ٢٤١، ٢٥/٨/١٣٦٦، ص٣٣، کویت - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ٢٤/٨/١٣٦٦.