روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٧١ - روزشمار جنگ شنبه / ٩ آبان ١٣٦٦ / ٧ ربیع الاول ١٤٠٨ / ١ اکتبر ١٩٨٧
شمال غرب اجرا شود: یکی اینکه یگان هایی که آمادگی و توانایی بیش تری دارند، در جنوب هستند. دوم اینکه در شمال غرب به یگان ها امکانات استقراری داده نمی شود. یکی از برادران نیز اضافه کرد که یکی هم خودِ فرماند هان قرارگاه هستند. محسن رضایی در جواب گفت: نه، اتفاقاً جعفری و شوشتری از جنوب ناامیدند.[١]
تجزیه و تحلیل زمین مناطق عملیاتی به عنوان یکی از عناصر مهم تصمیم گیری و اتخاذ استراتژی عملیاتی، بحثِ اصلی جلسه بود که محسن رضایی به آن پرداخت: ما اینجا زمین را به صورت کلی تجزیه و تحلیل می کنیم. مثلاً اینکه اینجا کوهستانی است. این کوهستان مسلح نشده و دشمن رده به رده خط پدافندی ندارد. دشمن اگر بخواهد در تمام این منطقه بجنگد، مطمئناً باید دوسوم قوای پیاده اش را از خط های پدافندی و احتیاط اینجا (شمال غرب) بیاورد. در اینجا از امکانات زرهی اش نمی تواند استفاده کند. از طرف دیگر، چون ما پدافندکننده هستیم، این منطقه متکی به چند نقطه است که ما اگر این نقاط را از دست دشمن در بیاوریم، می توانیم با نیروی کمی در اینجا پدافند کنیم. شمال غرب اربیل دو تنگه هست که کلید منطقه است. دیگری سد دوکان است که مانع بزرگی است برای دشمن، با گرفتن اینها، زمین بزرگی سالم به دست ما فتح خواهد شد. ارتفاعاتی نیز که در اینجا هست ]احتمالاً شمال غرب سلیمانیه[ به خاطر جنس زمین و حضور نیروهای معارض، همین طور است و اگر ما این تنگه ها را بگیریم دشمن فقط در چهار نقطه می تواند با ما بجنگد؛ که اگر ما در هر نقطه چهار پنج لشکر داشته باشیم به خوبی می توانیم دفاع کنیم. مخصوصاً اگر هم زمان بتوانیم در جنوب عملیات کنیم و در این عقبه های دشمن عملیات نامنظم بکنیم، دشمن در ترس و وحشت فرو می رود. با گرفتن چهار تنگه پدافندی، زمین بسیار وسیعی آزاد می شود. بنابراین باید یک بار تا سورقلات، دوکان و دربندی خان بیاییم. عقبه تان نزدیک می شود و از این جاده می توانید رفت و آمد کنید. ...
حالا برای گرفتن این تنگه ها می توانیم به دو شیوه عمل کنیم، یک روش قبلی که مثلاً با ٥٠٠ تا ١٠٠٠ گردان می توان گرفت. دیگر اینکه از روش جدید استفاده کنیم و هر یک از این تنگه ها را به یک لشکر بدهیم. فرمانده گردان ها و گروهان ها بروند داخل شناسایی کنند، آذوقه و سوخت و مهمات انبار کنند و در اولین فرصت، مثلاً از پشت، روی دولبشک و الاغلو بروند و آنجا را بگیرند.
به این صورت بررسی کنیم ببینیم از چه روشی استفاده کنیم تا ما را در صرفه جویی قوا کمک کند. فرمانده کل سپاه تأکید کرد که این کلیاتی است که باید روی جزئیات آن بررسی شود تا ما بتوانیم به شیوه ای ]ابتکاری[ در زمینی که دشمن قبلاً آن را پیش بینی نکرده است، عمل کنیم. شبیه فاو که چند سال دست نیروی دریایی عراق بود و اکثر فرماندهان عراقی برای آن طرح و فکری نداشتند. وی اضافه کرد که قلعه دیزه جایی است که حتماً باید به آن توجه کنیم و به عنوان کلیدی است که اگر به آن دست پیدا کنیم به سرعت می توانیم در چپ و راست آن گسترش پیدا کنیم.[٢]
در ادامه محسن رضایی تشریح کرد که با یک چنین عملیاتی علاوه بر اینکه ما بر زمین گسترده ای مسلط می شویم، قوای زیادی را از دست دشمن خارج می کنیم. به این صورت که اگر
[١] ١. سند شماره ١٥٧٧٦/پ.ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: جلسه فرماندهان سپاه درباره عملیات گسترده منظم و نامنظم در جبهه شمال غرب (٩/٨/١٣٦٦، قرارگاه مرکزی سپاه، پادگان گلف اهواز، نوار ٢٦٧٥٦)، ص٣٢ تا ٥٢.
[٢] ٢. همان، ص٥٣ تا ٦٠.