روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٤١ - روزشمار جنگ چهارشنبه / ٦ آبان ١٣٦٦ / ٤ ربیع الاول ١٤٠٨ / ٢٨ اکتبر ١٩٨٧
١ ١٢
دو روز پیش دولت ریگان دستور تحریم صادرات کالا به ایران و واردات از ایران را امضا کرد. ]ر.ک. به روزشمار ٤/٨/١٣٦٦[ در اینکه تحریم اقتصادی چگونه و در چه وضعیتی بر اقتصاد ایران تأثیر می گذارد، نظرهای متفاوتی وجود دارد. جورج شولتز، وزیر خارجه امریکا معتقد است اگر کشورهای غربی به این تحریم نپیوندند هیچ تأثیری نخواهد داشت. این کشور متحدانش را در سازمان توسعه و همکاری اقتصادی تحت فشار قرار می دهد تا از این تحریم حمایت کنند، اما امریکا مطمئن نیست هیچ یک از آنها به این تحریم بپیوندند.[١]
خبرگزاری رویتر نیز در گزارشی به نقل از کارشناسان و تحلیل گران خاورمیانه این اقدام را بیش تر براساس ملاحظات داخلی امریکا عنوان کرد و نوشت: «متحدان امریکا که تمایلی به تیره کردن روابط خود با تهران ندارند و بعضی از آنها خریداران عمده نفت ایران هستند، روز چهارشنبه به درخواست امریکا برای پیوستن به تحریم واشنگتن در مورد خرید کالا از ایران عکس العمل سردی نشان دادند.»[٢]
روزنامه لوموند نیز طی مقاله ای در شماره امروز خود خاطرنشان کرد: «محافل نفتی در یک مورد هم عقیده اند و آن اینکه تدبیر واشنگتن برای خودداری از خرید نفت ایران حتی اگر به تصمیم مشابه فرانسه - که در پنجم ماه اوت گذشته گرفته شد - افزوده گردد، تقریباً هیچ تأثیری در صادرات نفتی ایران نخواهد داشت؛ زیرا مجموع صادرات نفتی ایران در سال گذشته ٥٢ میلیون تن بوده است و از این مقدار امریکا و فرانسه به ترتیب ٤ و ٢/٣ میلیون تن یعنی روی هم رفته اندکی کم تر از ١٤ درصد کل صادرات نفت ایران را خریداری کرده اند. وانگهی ایران طی شش ماهه اول سال جاری مسیحی تعداد بسیاری قرارداد درازمدت با کمپانی های نفتی غربی و عمده فروشان به ویژه ژاپنی امضا کرده است و اطمینان دارد بدین وسیله خواهد توانست بیش از نیمی از صادرات خود یعنی حدود سی میلیون تن از پنجاه میلیون تن نفت پیش بینی شده برای سال جاری مسیحی را به فروش برساند.»
لوموند ادامه می دهد: «همین کمپانی ها به آسانی می توانند نفت حاصله از این قراردادها را پس از تصفیه دوباره در دیگر نقاط بفروشند. … اگر همه کشورهای اروپایی و ژاپن خرید نفت از ایران را تحریم کنند وضع کاملاً متفاوتی به وجود خواهد آمد. ژاپن به تنهایی یک پنجم نفت صادراتی ایران و اروپا حدود ٤٨ درصد آن را جذب می کند در نتیجه با هماهنگی ژاپن و اروپا با امریکا سه چهارم نفت ایران بی مشتری خواهد ماند. لوموند نتیجه گیری می کند بدین سان منع خرید نفت ایران توسط غرب هر چند از درآمدهای ارزی ایران کاملاً جلوگیری نخواهد کرد ولی این کشور را تقریباً از یک میلیارد دلار درآمد یعنی از یک ششم درآمد های نفتی اش محروم خواهد کرد چرا که تخفیف یک دلار در هر بشکه نفت معادل نیم میلیارد دلار در سال برای ایران تمام خواهد شد.» لوموند در پایان تأکید کرد: «البته چنین وضعی
[١] ٢٧. همان، ص١٧، خبرگزاری رویتر.
[٢] ٢٨. روزنامه اطلاعات، ٧/٨/١٣٦٦، ص٢٠، پاریس - خبرگزاری رویتر.