در ماه سپتامبر تقریباً ٢٥ درصد در مقایسه با ماه قبل از آن (اوت) افزایش نشان می دهد. کشورهای این منطقه با صدور مجموعاً ٦/٦٥ میلیون بشکه نفت به ژاپن تقریباً ٧٠درصد از کل نفت خام وارداتی بزرگ ترین بازار انرژی آسیا را تأمین کردند. متوسط واردات نفت خام ژاپن از خاورمیانه در سال ١٩٨٦ نزدیک ٦٥ درصد از کل واردات آن را تشکیل می داد. اما در ماه های اخیر این درصد به دلیل تشدید تشنج در خلیج فارس کاهش یافته و به حدود ٥٥ درصد رسیده بود. کویت بیش ترین سهم را از افزایش خرید نفت ژاپن از منطقه داشته است و صادرات آن به این کشور در ماه سپتامبر تقریباً دو برابر ماه اوت شد و به ٧٤/٨ میلیون بشکه بالا رفت. این حجم تقریباً ٤ برابر رقم مشابه یک سال پیش است. خرید ژاپن از ایران نیز افزایش قابل توجه ٥/٦٤درصد را نسبت به یک سال پیش نشان داد و به ٩١/٦ میلیون بشکه رسید درحالی که واردات آن از عراق با ٣/٥٣درصد کاهش به ٩٣٩ هزار بشکه رسید. عربستان سعودی از سه ماه پیش بار دیگر مقام خود را به عنوان بزرگ ترین تأمین کننده نفت ژاپن به دست آورد.»[١]

رادیو بی بی سی نیز در گزارشی از تداوم جریان نفت از منطقه خلیج فارس گفت: «به رغم حملات شدید عراق در پنجم اکتبر(١٣ مهر) به تأسیسات پایانه نفتی "لارک" در نزدیکی مدخل خلیج فارس که عملیات بارگیری نفتکش ها در آنجا صورت می گیرد، چنین به نظر می رسد که ایران موفق شده است در این ماه میزان تولید خود را در حد ٢/٢ میلیون بشکه در روز تثبیت کرده و کوشش های عراق برای مختل کردن کار نفتکش هایی را که از جزیره خارک به طرف جنوب خلیج فارس حرکت می کنند ناکام کند. در حدود ٣٠ نفتکش به کار حمل و نقل در این منطقه که عملیات پرخطری است مشغول هستند و در مقایسه با اوایل سال جاری، تعداد این نفتکش ها دو برابر شده است.»[٢]

از سوی دیگر، خبرگزاری "خلیج" به نقل از وزیر نفت عراق، با اعلام اینکه عراق بیش از سهمیه خود در اوپک، نفت تولید می کند، نوشت: «عراق در حال حاضر روزانه بیش از ٧/٢ میلیون بشکه تولید می کند و این مفاد پیمان منعقدة سازمان اوپک در ماه دسامبر(آذر ١٣٦٥) را رد نموده است. در این پیمان تولید نفت عراق کمتر از تولید نفت ایران است. تولید نفت روزانه ایران در حال حاضر ٣٦/٢ میلیون بشکه می باشد. سهمیه فعلی نفت عراق ٥٤/١ میلیون بشکه تعیین شده ولی عراق آن را رعایت نکرده و ادعا می کند تا زمانی که جنگ با ایران ادامه یابد آن کشور می خواهد سهمیه تولیدی مساوی با ایران داشته باشد.»[٣]

١ ١٣

توان تسلیحاتی طرفین جنگ در تعیین سرنوشت جنگ اهمیت زیادی دارد. رسانه های گروهی جهان به مناسبت های مختلف به تجزیه و تحلیل توان تسلیحاتی ایران و عراق، کشورهای تأمین کننده سلاح، توان مالی و تسهیلات و مشکلات موجود برای هرکدام از دو کشور می پردازند. نشریه امریکایی "دفاع و دیپلماسی"، به نقل از هفته نامه اکونومیست درباره

[١] ٣٠. روزنامه اطلاعات، ٣/٨/١٣٦٦، ص١٥، توکیو - خبرگزاری جمهوری اسلامی.

[٢] ٣١. مأخذ ٥، ص٥٠، رادیو بی.بی.سی، ٢/٨/١٣٦٦.

[٣] ٣٢. روزنامه کیهان، ٣/٨/١٣٦٦، ص١٩، منامه - خبرگزاری آسوشیتدپرس، به نقل از خبرگزاری خلیج.