روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٥٤٨ - روزشمار جنگ جمعه / ١ آبان ١٣٦٦ / ٢٩ صفر ١٤٠٨ / ٢٣ اکتبر ١٩٨٧
١ ١١
امریکا برای تحریم خرید نفت از ایران، به ژاپن فشار می آورد. وزیر انرژی امریکا پس از دیدار از کشورهای حاشیه خلیج فارس در یک مصاحبه مطبوعاتی گفت: «ما خواهان آنیم که در تحریم اقتصادی و نظامی علیه ایران، ژاپن نیز به کمک ما بشتابد و خرید نفت از ایران را متوقف کند.» وی افزود: «دراین باره با سفیران ژاپن در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس مذاکره داشته و آنها نیز وعده داده اند که در جست وجوی راه هایی برای کمک بیندیشند.» ژاپن بزرگ ترین خریدار نفت ایران است و برای این کشور آسان است که نفت خود را از دیگر کشورهای خلیج فارس تأمین کند. وزیر انرژی امریکا درباره همکاری کویت با عراق در جنگ تحمیلی گفت: «جنگنده های عراق از فضای کویت پرواز می کنند و تجهیزات عراقی نیز از خاک کویت عبور می کند و کویتی ها نگران این مسئله هستند. ... کویتی ها خواستار وسایل نظامی از جمله موشک هاوک شده اند.»[١]
از سوی دیگر، روزنامه "یومیوری شیمبون" چاپ ژاپن در سرمقاله امروز خود به بررسی بحران خلیج فارس پرداخته و با اشاره به حمله امریکا به سکوهای نفتی ایران و اصابت موشک به بندر الاحمدی کویت نوشته است: «وقایع خلیج فارس نشان می دهد که هم ایران و هم امریکا با احتیاط قابل توجهی عمل کرده اند و می توان گفت که هر دو طرف نشان داده اند نمی خواهند وارد یک درگیری کامل شوند.» این روزنامه از امریکا خواست که بیش از حد به ایران فشار نیاورد؛ زیرا این عمل ممکن است به نزدیکی بیش تر ایران و شوروی منجر شود و یا تهران را به انجام اقدامات غیرمسئولانه ای مجبور نماید. این روزنامه افزوده است: «این قطعی نیست که هدف موشک ایران واقعاً نفتکش کویتی با پرچم امریکا بوده است، اما فکر می کنیم به طور اصولی وضعیت عبارت است از یک پاسخ ملایم به یک حمله ملایم و می توان نتیجه گرفت که هر دو طرف تمایل خود را به اجتناب از یک درگیری کامل نشان داده اند ... رفتار ایرانیان اخیراً به طور آشکاری نسبت به سازمان ملل ملایم شده است و ناظران عقیده دارند که دبیرکل سازمان ملل نزدیک است در میانجیگری برای حل وضعیت موجود موفق شود.»
این روزنامه سپس نتیجه گیری می کند: «چنین اقداماتی ممکن است ایران را بیش تر در دست شوروی قرار دهد و آن را مجبور نماید که از سر ناچاری به اقدامات غیرمسئولانه دست بزند. یک گفته قدیمی که به یک ژنرال دوران گذشته نسبت داده شده می گوید: حتی وقتی که قلعه دشمن خود را در محاصره دارید باید یک راه فرار برای خصم خود باقی بگذارید و لذا امریکا نباید شتابزده کشورهای دیگر را مجبور کند که خرید نفت ایران را تحریم کنند؛ زیرا این امر می تواند نتایج بسیار متفاوتی به دنبال داشته باشد.»[٢]
٢ ١٢
با وجود افزایش تشنج در خلیج فارس، واردات نفت ژاپن از خلیج فارس افزایش یافته است. خبرگزاری جمهوری اسلامی در گزارشی از توکیو نوشت: «واردات نفت خام ژاپن از خاورمیانه
[١] ٢٨. روزنامه اطلاعات، ٢/٨/١٣٦٦، ص١٦.
[٢] ٢٩. مأخذ ١٤، ص٢٢ و ٢٣، توکیو - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١/٨/١٣٦٦، به نقل از روزنامه یومیوری شیمبون.