روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٤٣ - روزشمار جنگ شنبه / ١٨ مهر ١٣٦٦ / ١٦ صفر ١٤٠٨ / ١٠ اکتبر ١٩٨٧
١ ١٦
رهبران کشورهای منطقه از دیدگاه های گوناگون به مسائل جنگ و خلیج فارس می نگرند. در حالی که کشورهای عرب منطقه به حوادث خلیج فارس بد بین هستند، عراق دخالت هر یک از دو ابرقدرت را در اوضاع منطقه، به نفع خود می داند. روزنامه وال استریت ژورنال در مقاله ای به این موضوع پرداخته و با توجه به تحولات خاورمیانه و اوضاع ناآرام خلیج فارس نوشته است: «گرچه جهان با انتظاری بزرگ به این منطقه چشم دوخته است، اما کشورهای منطقه اوضاع را از عینک بدبینی می نگرند و در انتظار معجزه ای نیستند. با وجود این بدبینی ها کشورهای میانه روِ عرب از این واقعیت آگاهند که امریکا یک ابرقدرت است و در صورتی که بخواهد می تواند تحولی در منطقه به وجود آورد. آنچه مورد تردید است توانایی امریکا نیست بلکه اعتبار این کشور است.»
وال استریت ژورنال با اشاره به سفر مک فارلین به ایران افزوده است: «در پی لاس زدن های دولت پرزیدنت ریگان نمونه تازه ا ی از بی وفایی امریکا به کشورهای میانه روِ عرب آشکار شد. هر چند اکنون دولت ریگان مجدداً اندکی از اعتبار پیشین خود را بازیافته است. حکومت ریگان زمانی به قدرت رسید که کشورهای میانه روِ عرب در انتظار اقداماتی قاطع از طرف دولت تازه بودند. زیرا دولت کارتر حکومت شاه را به ثمن بخس فروخت و نتوانست از عواقب پیمان صلح اسرائیل با مصر پیشگیری و از انورسادات حمایت کند. مصر بزرگ ترین کشور عرب که خود با مسائل اقتصادی بسیاری رو به رو است، همچنان به عراق جنگ افزار می فروشد؛ زیرا پیروزی و یا قدرت ایران را به ضرر خود می داند. کشورهای آسیب پذیر حوزه خلیج فارس از جمله کویت و عربستان سعودی که زمانی به دلیل پیمان صلح بین مصر و اسرائیل، مصر را به انزوا کشیده بودند، اکنون خود نظری مشابه مصر دارند. با آنکه رژیم عربستان سعودی در ظاهر در برابر رژیم ایران سینه سپر می کند، اما به طور پنهانی از وزیر امور خارجه الجزایر خواست به ایران برود و با مقام های این کشور گفت وگو کند.» در پایان این مقاله تصریح شده است که دست کم در امان، بیت المقدس و قاهره رهبران این کشورها می خواهند باور کنند که این بار اوضاع به گونه ای دیگر خواهد بود. یعنی اینکه این بار ایالات متحده به تعهد خود عمل خواهد کرد و حضور خود را در منطقه تداوم خواهد بخشید. این آخرین فرصت برای دولت پرزیدنت ریگان است که در منطقه خلیج فارس اعتبار خود را باز یابد.[١]
باتریکسیل کارشناس امور خاورمیانه در روزنامه آبزرور نیز طی مقاله ای نوشت: «برخی از کشورهای عرب منطقه خلیج فارس از آن بیم دارند که در صورت وقوع درگیری واقعی بین امریکا و ایران این کشورها آماج حملات ایران قرار خواهند گرفت. ضمناً در منطقه خلیج فارس این نگرانی وجود دارد که امریکا عاقبت از رقابت خسته شده و با خروج از منطقه اعراب را تنها خواهد گذاشت.»[٢]
٢ ١٧
به گزارش خبرگزاری خلیج، مسئول بخش خلیج فارس در وزارت امور خارجه شوروی از گفته مسئولان ایرانی درباره گسترش روابط ایران و شوروی ابراز تأسف کرد و گفت: «هدف از پخش
[١] ٦١. مأخذ ١، ص ٢٠ تا ٢٣، رادیو امریکا، ١٨/٧/١٣٦٦، به نقل از روزنامه وال استریت ژورنال.
[٢] ٦٢. مأخذ ٤٣، ص ١١، لندن - خبرگزاری آسوشیتدپرس، ١٩/٧/١٣٦٦.