تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠ - تفسير رستگارى بدون تهذيب نفس ممكن نيست

سپس به سومين سوگند پرداخته مى‌گويد:" قسم به ماه در آن هنگام كه پشت سر خورشيد در آيد" (وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها).

اين تعبير- چنان كه جمعى از مفسران نيز گفته‌اند- در حقيقت اشاره به ماه در موقع بدر كامل يعنى شب چهارده است، زيرا ماه در شب چهاردهم تقريبا مقارن غروب آفتاب سر از افق مشرق بر مى‌دارد، و چهره پر فروغ خود را ظاهر كرده و سلطه خويش را بر پهنه آسمان تثبيت مى‌كند، و چون از هر زمان جالبتر و پر شكوه‌تر است به آن سوگند ياد شده است.

اين احتمال را نيز داده‌اند كه تعبير فوق اشاره به تبعيت دائمى ماه از خورشيد، و اكتساب نور از آن منبع باشد، ولى در اين صورت جمله" إِذا تَلاها" قيد توضيحى مى‌شود.

بعضى احتمالات ديگر نيز در تفسير آيه داده‌اند كه شايان توجه نيست لذا از ذكر آن خوددارى مى‌شود.

" جلاها" از ماده" تجلية" به معنى اظهار و ابراز است.

در اينكه ضمير در جلاها به چه چيز باز مى‌گردد؟ در ميان مفسران گفتگو است، بسيارى آن را به زمين يا دنيا بر مى‌گردانند (چنان كه در بالا گفتيم) درست است كه در آيات گذشته سخنى از" زمين" در ميان نبوده، ولى از قرينه مقام روشن مى‌شود.

بعضى نيز معتقدند كه ضمير به" خورشيد" بر مى‌گردد، يعنى قسم به" روز" هنگامى كه" خورشيد" را ظاهر مى‌كند، درست است كه در حقيقت خورشيد