تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٣ - تفسير ما تو را مشمول انواع نعمتها ساختيم

فرمود: آيا گمشده نبودى هدايتت كردم؟ عرض كردم: آرى، اى پروردگار! فرمود: آيا سينه تو را گشاده، و پشتت را سبكبار نكردم؟ عرض كردم: آرى اى پروردگار"! [١] اين نشان مى‌دهد كه نعمت" شرح صدر" ما فوق معجزات انبيا است، و به راستى اگر كسى حالات پيامبر ص را دقيقا مطالعه كند و ميزان شرح صدر او را در حوادث سخت و پيچيده دوران عمرش بنگرد يقين مى‌كند كه اين از طريق عادى ممكن نيست، اين يك تاييد الهى و ربانى است.

در اينجا بعضى گفته‌اند كه منظور از شرح صدر همان حادثه‌اى است كه در طفوليت يا جوانى پيغمبر ص واقع شد كه فرشتگان آسمان آمدند و سينه او را شكافتند و قلبش را بيرون آورده شستشو دادند، و آن را از علم و دانش و رأفت و رحمت پر كردند [٢] بديهى است كه منظور از اين حديث اين قلب جسمانى نيست، بلكه كنايه و اشاره‌اى است به امدادهاى الهى از نظر روحى و تقويت عزم و اراده پيغمبر و پاكسازى او از هر گونه نقايص اخلاقى و وسوسه‌هاى شيطانى.

ولى به هر حال دليلى نداريم كه آيه مورد بحث اشاره به خصوص اين ماجرا باشد، بلكه مفهومى گسترده و وسيع دارد كه اين داستان ممكن است مصداقى از آن محسوب شود.

و به خاطر همين شرح صدر بود كه پيامبر ص به عالى‌ترين وجهى مشكلات رسالت را پشت سر گذاشت، و وظائف خود را در اين طريق به خوبى انجام داد.

[١]" مجمع البيان" جلد ١٠ صفحه ٥٠٨.

[٢]" تفسير در المنثور" (طبق نقل تفسير الميزان جلد ٢٠ صفحه ٤٥٢) و" تفسير فخر رازى" جلد ٣٢ صفحه ٢- مضمون اين حديث در صحيح بخارى و ترمذى و نسايى نيز در داستان معراج آمده است.