تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه

جلد بيست و هفتم

(90) سوره بلد اين سوره در مكه نازل شده و داراى بيست آيه است

محتوى و فضيلت سوره" بلد"

سوره البلد (90) آيات 1 تا 7

تفسير سوگند به اين شهر مقدس

سوره البلد (90) آيات 8 تا 10

تفسير نعمت چشم و زبان، و هدايت

نكتهها

1- شگفتيهاى چشم

2- شگفتيهاى زبان

3- هدايت به" نجدين"

سوره البلد (90) آيات 11 تا 20

تفسير گردنه صعب العبور!

(91) سوره الشمس اين سوره در مكه نازل شده و 15 آيه دارد

محتوى و فضيلت سوره" الشمس"

سوره الشمس (91) آيات 1 تا 10

تفسير رستگارى بدون تهذيب نفس ممكن نيست

نكتهها

1- ارتباط سوگندهاى قرآن با نتيجه آن

2- نقش خورشيد در عالم حيات

سوره الشمس (91) آيات 11 تا 15

تفسير عاقبت مرگبار طغيانگران

نكتهها

1- خلاصه سرگذشت قوم ثمود

2-" اشقى الاولين" و" اشقى الآخرين"

3- تهذيب نفس وظيفه بزرگ الهى

(92) سوره الليل اين سوره در مكه نازل شده و داراى 21 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" الليل"

سوره الليل (92) آيات 1 تا 11

شان نزول سوره" الليل"

تفسير تقوا و امدادهاى الهى

سوره الليل (92) آيات 12 تا 21

تفسير انفاق و دورى از آتش دوزخ

سخنى در بارهشان نزول سوره" الليل"

2- فضيلت انفاق فى سبيل اللَّه

(93) سوره ضحى اين سوره در مكه نازل شده و 11 آيه دارد

محتوى و فضيلت سوره" الضحى"

سوره الضحى (93) آيات 1 تا 5

شان نزول

تفسير آن قدر به تو مىبخشد كه خشنود شوى!

نكته فلسفه انقطاع وحى

سوره الضحى (93) آيات 6 تا 11

تفسير به شكرانه اين همه نعمت كه خدا به تو داده

نكتهها

1- رهبرى برخاسته از ميان درد و رنجها!

2- نوازش يتيمان

3- بازگو كردن نعمتها

(94) سوره ا لم نشرح اين سوره در مكه نازل شده و داراى 8 آيه است

محتوى و فضيلت سوره ا لم نشرح

سوره الشرح (94) آيات 1 تا 8

تفسير ما تو را مشمول انواع نعمتها ساختيم

نكتهها

سخن عجيبى از ابن ابى الحديد

(95) سوره تين اين سوره در مكه نازل شده و داراى 8 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" تين"

سوره التين (95) آيات 1 تا 8

تفسير ما انسان را در بهترين صورت آفريديم

(96) سوره علق اين سوره در مكه نازل شده و داراى 19 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" علق"

سوره العلق (96) آيات 1 تا 5

شان نزول

تفسير بخوان به نام پروردگارت

نكتهها

1- آغاز وحى همراه با آغاز يك حركت علمى بود

3- ذكر خدا در هر حال

سوره العلق (96) آيات 6 تا 14

تفسير آيا نمىدانى خدا همه اعمالت را مىبيند؟

نكته عالم هستى محضر خدا است

سوره العلق (96) آيات 15 تا 19

تفسير سجده كن و تقرب جوى!

نكته طغيان و احساس بى نيازى

(97) سوره قدر اين سوره در مكه نازل شده و داراى 5 آيه است

محتوى و فضيلت سوره قدر

سوره القدر (97) آيات 1 تا 5

تفسير شب قدر شب نزول قرآن!

نكتهها

1- چه امورى در شب قدر مقدر مىشود؟

3- چرا شب قدر مخفى است؟

4- آيا شب قدر در امتهاى پيشين نيز بوده است؟

5- چگونه شب قدر برتر از هزار ماه است؟

6- چرا قرآن در شب قدر نازل شد؟

7- آيا شب قدر در مناطق مختلف، يكى است؟

(98) سوره بينه اين سوره در مدينه نازل شده و داراى 8 آيه است

محتوى و فضيلت سوره بينة

سوره البينة (98) آيات 1 تا 5

تفسير اين است آئين جاويدان

سوره البينة (98) آيات 6 تا 8

تفسير بهترين و بدترين مخلوقات!

نكتهها

1- على (ع) و شيعيانش خير البريهاند

2- لزوم اخلاص نيت در عبادت

3- قوس عجيب صعودى و نزولى انسان

(99) سوره زلزله اين سوره در مدينه نازل شده و داراى 8 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" زلزله"

سوره الزلزلة (99) آيات 1 تا 8

تفسير آن روز كه انسان تمام اعمالش را مىبيند!

نكتهها

1- دقت و سختگيرى در حسابرسى قيامت

2- پاسخ به يك سؤال

3- جامعترين آيات قرآن

(100) سوره و العاديات اين سوره در مدينه نازل شده و داراى 11 آيه است

محتوى و فضيلت سوره و العاديات

سوره العاديات (100) آيات 1 تا 11

شان نزول

تفسير سوگند به جهادگران بيدار!

نكتهها

1- رابطه سوگندهاى اين سوره و هدف آن

2- آيا طبيعت انسان ناسپاسى و بخل است؟

3- عظمت جهاد!

(101) سوره قارعه اين سوره در" مكه" نازل شده و داراى 11 آيه است

محتوى و فضيلت سوره قارعه

سوره القارعة (101) آيات 1 تا 11

تفسير حادثه كوبنده!

نكته اسباب سنگينى ميزان اعمال

(102) سوره تكاثر اين سوره در مكه نازل شده و داراى 8 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" تكاثر"

سوره التكاثر (102) آيات 1 تا 8

شان نزول

تفسير بلاى تكاثر و تفاخر!

نكتهها

1- سرچشمه تفاخر و فخرفروشى

2- يقين و مراحل آن

3- همگى دوزخ را مشاهده مىكنند!

4- در قيامت از چه نعمتهايى سؤال مىشود؟

(103) سوره و العصر اين سوره در" مكه" نازل شده و داراى 3 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" و العصر"

سوره العصر (103) آيات 1 تا 3

تفسير تنها راه نجات

نكته برنامه چهار مادهاى خوشبختى

(104) سوره همزه اين سوره در مكه نازل شده و داراى 9 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" همزه"

سوره الهمزة (104) آيات 1 تا 9

شان نزول

تفسير واى بر عيبجويان و غيبت كنندگان!

نكتهها

1- كبر و غرور، سرچشمه گناهان بزرگ است

2- حرص بر جمع مال

(105) سوره فيل اين سوره در مكه نازل شده و داراى 5 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" فيل"

سوره الفيل (105) آيات 1 تا 5

شان نزول

داستان اصحاب الفيل

تفسير با ابرهه گو كز پى تعجيل نيايد!

نكتهها

1- معجزه بى نظير! (اين خانه را صاحبى است!)

2- سختترين مجازات با كمترين وسيله!

3- اهداف داستان" فيل"

4- يك رويداد مسلم تاريخى

(106) سوره قريش اين سوره در مكه نازل شده و 4 آيه دارد

محتوى و فضيلت تلاوت سوره" قريش"

سوره قريش (106) آيات 1 تا 4

تفسير پروردگار اين خانه را بايد عبادت كرد

(107) سوره ماعون اين سوره در مكه نازل شده و داراى 7 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" ماعون"

سوره الماعون (107) آيات 1 تا 7

تفسير اثرات شوم انكار معاد

نكتهها

1- جمعبندى بحثهاى سوره ماعون

2- تظاهر و ريا يك بلاى بزرگ اجتماعى

(108) سوره كوثر اين سوره در مكه نازل شده و داراى 3 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" كوثر"

سوره الكوثر (108) آيات 1 تا 3

تفسير ما به تو خير فراوان داديم

نكتهها

1-" فاطمه (ع)" و" كوثر"

2- اعجاز اين سوره

3- ضمير جمع در باره خدا براى چيست؟

(109) سوره كافرون اين سوره در مكه نازل شده و داراى 6 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" كافرون"

سوره الكافرون (109) آيات 1 تا 6

شان نزول

تفسير هرگز با بتپرستان سر سازش ندارم

در اينجا چند سؤال مطرح است كه بايد به آن پاسخ گفت

1- چرا سوره با فرمان" قل" (بگو) شروع شده است

2- مگر بتپرستان منكر خدا بودند؟

3- اين تكرار براى چيست؟

5- او هرگز يك لحظه با شرك سازش نكرد

(110) سوره نصر اين سوره در" مدينه" نازل شده و داراى 3 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" نصر"

سوره النصر (110) آيات 1 تا 3

تفسير هنگامى كه پيروزى نهايى فرا رسد!

نكته فتح مكه بزرگترين پيروزى اسلام

(111) سوره تبت اين سوره در" مكه" نازل شده و داراى پنج آيه است

محتوى و فضيلت سوره" تبت"

شان نزول سوره

سوره المسد (111) آيات 1 تا 5

تفسير بريده باد دست ابو لهب!

نكتهها

1- باز هم نشانه ديگرى از اعجاز قرآن

2- پاسخ به يك سؤال

3- هميشه نزديكان بى بصر دورند!

(112) سوره اخلاص اين سوره در" مكه" نازل شده و داراى 4 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" اخلاص"

سوره الإخلاص (112) آيات 1 تا 4

تفسير او يكتا و بى همتا است

نكتهها

1- دلائل توحيد

1- برهان صرف الوجود

2- برهان علمى

3- برهان تمانع- (دليل علمى فلسفى)

4- دعوت عمومى انبياء به خداوند يگانه

2- شاخههاى پر بار توحيد

1- توحيد ذات

2- توحيد صفات

3- توحيد افعالى

4- توحيد در عبادت

3- شاخههاى توحيد افعالى

1- توحيد خالقيت

2- توحيد ربوبيت

3- توحيد در قانونگذارى و تشريع

4- توحيد در مالكيت

5- توحيد حاكميت

6- توحيد اطاعت

(113) سوره فلق اين سوره در مكه نازل شده و داراى 5 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" فلق"

سوره الفلق (113) آيات 1 تا 5

تفسير پناه مىبرم به پروردگار سپيده دم!

نكتهها

1- مهمترين منابع شر و فساد

2- تناسب آيات

3- تاثير سحر

4- شر حسودان!

(114) سوره ناس اين سوره در مكه نازل شده و داراى 6 آيه است

محتوى و فضيلت سوره" ناس"

سوره الناس (114) آيات 1 تا 6

تفسير پناه مىبرم به پروردگار مردم!

نكتهها

1- چرا به خدا پناه مىبريم؟!

تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٤ - شان نزول سوره

بعضى در اينجا افزوده‌اند هنگامى كه همسر ابو لهب (نامش" ام جميل" بود) با خبر شد كه اين سوره در باره او و همسرش نازل شده، به سراغ پيغمبر اكرم ص آمد در حالى كه آن حضرت را نمى‌ديد، سنگى در دست داشت و گفت من شنيده‌ام" محمد" مرا هجو كرده، به خدا سوگند اگر او را بيابم با همين سنگ بر دهانش مى‌زنم! من خودم نيز شاعرم! سپس به اصطلاح اشعارى در مذمت پيغمبر و اسلام بيان كرد [١] خطر ابو لهب و همسرش براى اسلام و عداوت آنها منحصر به اين نبود، و اگر مى‌بينيم قرآن لبه تيز حمله را متوجه آنها كرده و با صراحت از آنها نكوهش مى‌كند دلائلى بيش از اين دارد كه بعدا به خواست خدا به آن اشاره خواهد شد.

***

[١]" تفسير قرطبى" جلد ١٠ صفحه ٧٣٢٤ (با كمى تلخيص) همين مضمون را با تفاوتى" طبرسى" در" مجمع البيان" و" ابن اثير" در" الكامل جلد ٢ صفحه ٦٠" و" در المنثور" و" ابو الفتوح رازى" و" فخر رازى" و" فى ظلال القرآن" در تفسير اين سوره نقل كرده‌اند:.