تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٠ - تفسير روزى بيدار مىشوند كه كار از كار گذشته!

مى‌سازد، به گونه‌اى كه هيچ پستى و بلندى در آن نمى‌بينى"!

*** بعد از پايان يافتن مرحله نخستين رستاخيز يعنى ويرانى جهان، مرحله دوم آغاز مى‌شود و انسانها همگى به زندگى باز مى‌گردند، و در دادگاه عدل الهى حاضر مى‌شوند و" در آن هنگام فرمان پروردگارت فرا رسد، و فرشتگان صف در صف حاضر شوند" (وَ جاءَ رَبُّكَ وَ الْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا).

و گرداگرد حاضران در محشر را مى‌گيرند و آماده اجراى فرمان حقند.

اين ترسيمى است از عظمت آن روز بزرگ و عدم توانايى انسان بر فراز چنگال عدالت.

تعبير به" جاء ربك" (پروردگار تو مى‌آيد) كنايه از فرا رسيدن فرمان خدا براى رسيدگى به حساب خلايق است.

يا اينكه منظور ظهور آيات عظمت و نشانه‌هاى خداوند است.

و يا منظور از ظهور پروردگار ظهور معرفت او در آن روز است به گونه‌اى كه جاى انكار براى هيچكس باقى نمى‌ماند، گويى همه با چشم، ذات بى‌مثالش را مشاهده مى‌كنند، و به هر حال مسلم است كه آمدن خداوند به معنى حقيقى كلمه كه لازمه آن جسم بودن و انتقال در مكان است، معنى ندارد چرا كه او از جسم و خواص جسم مبرا است‌ [١] همين معنى با صراحت در حديثى از امام على بن موسى الرضا ع نقل‌

---

[١]" فخر رازى" در تفسير خود مى‌گويد: آيه محذوفى دارد و اين محذوف ممكن است كلمه" امر" يا" قهر" يا" جلائل آيات" يا" ظهور و معرفت" بوده باشد، مفسران ديگر هم بعضى از اين چهار واژه مخصوصا اول را به عنوان تقدير آيه ذكر كرده‌اند.