تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٨ - تفسير آنها كه از شرم نامه اعمال را پشت سر مىگيرند!

كِتابِيَهْ:" اى اهل محشر! بياييد و نامه اعمال ما را بگيريد و بخوانيد" (حاقه ١٩) اما وقتى مجرمان تبهكار نامه اعمالشان را به دست چپشان مى‌دهند آنها از شرمسارى و ذلت دست را پشت سر مى‌گيرند، تا اين سند جرم و فضاحت كمتر ديده شود، ولى چه فايده كه در آنجا چيزى پنهان شدنى نيست.

جمله" يَدْعُوا ثُبُوراً" اشاره به تعبيرى است كه عرب به هنگام بروز يك حادثه خطرناك دارد، و فرياد مى‌زند:" وا ثبورا"! يعنى اى واى كه هلاك شدم (توجه داشته باشد كه" ثبور" به معنى هلاكت است).

ولى اين آه و ناله و داد و فرياد به جايى نمى‌رسد، و به دنبال آن" وَ يَصْلى‌ سَعِيراً" است يعنى وارد آتش سوزان جهنم مى‌شود.

*** سپس به بيان علت اين سرنوشت شوم پرداخته مى‌فرمايد:" اين به علت آن است كه او در ميان اهل و خانواده خود پيوسته (از كفر و گناه خويش) مسرور بود" (إِنَّهُ كانَ فِي أَهْلِهِ مَسْرُوراً).

سرورى آميخته با غرور، و غرورى آميخته با غفلت و بيخبرى از خدا، سرورى كه نشانه دلبستگى سخت به دنيا و بى‌اعتنايى به جهان پس از مرگ بود.

بديهى است سرور و خوشحالى ذاتا مذموم و نكوهيده نيست، بلكه مؤمن بايد به لطف خدا مسرور و در معاشرت گشاده‌رو و بشاش باشد، سرورى مذموم است كه انسان را از ياد خدا غافل كند و در شهوات غوطه‌ور سازد.

*** و لذا در آيه بعد مى‌افزايد:" اين به خاطر آن است كه او گمان مى‌كرد هرگز بازگشت نمى‌كند" و معادى در كار نيست! (إِنَّهُ ظَنَّ أَنْ لَنْ يَحُورَ).

در حقيقت منشا اصلى بدبختى او اعتقاد فاسد و گمان باطلش دائر بر نفى‌