تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٨ - تفسير سوگند به اين فرشتگان پر تلاش

و ديگر اينكه جمله" و المدبرات امرا" بيشترين تناسب را با فرشتگان دارد كه به فرمان خدا تدبير امور جهان مى‌كنند، و لحظه‌اى از انجام اوامر او سر باز نمى‌زنند لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ‌ (انبيا- ٢٧) به خصوص اينكه مساله تدبير امور در اينجا به صورت مطلق ذكر شد و هيچ قيد و شرطى در آن نيست.

از همه اينها گذشته رواياتى از ائمه معصومين در تفسير اين آيات نقل شده كه مناسب با همين معنى است از جمله:

در روايتى از على ع مى‌خوانيم كه در تفسير" و النازعات غرقا" فرمود:

" منظور فرشتگانى است كه ارواح كفار را از بدنهايشان به شدت بيرون مى‌كشند، آن چنان كه تيرانداز كمان را تا آخرين مرحله مى‌كشد" [١] شبيه همين معنى از آن حضرت ع در تفسير" و الناشطات" و نيز تفسير" و السابحات" و" فالمدبرات" نقل شده است‌ [٢] البته مى‌توان همين تفسير را به صورت كلى‌تر و عمومى‌ترى بيان كرد كه مساله قبض ارواح مؤمنان و كفار يكى از مصاديق آن باشد نه تمام محتواى آن، به اين ترتيب كه گفته شود منظور از اين سوگندها در مجموع فرشتگان است در رابطه با اجراى كل فرمانهاى الهى كه اجراى اين فرمانها در پنج مرحله تحقق مى‌يابد، اول حركت شديد نخستين به دنبال تصميم‌گيرى قاطع، و بعد مرحله راه افتادن آرام، و سپس سرعت گرفتن، و پيشى جستن، و در نهايت تدبير امور و سامان دادن به كارها است، ولى به هر حال برنامه فرشتگان در زمينه قبض ارواح كفار و مؤمنان يكى از مصاديق اين مفهوم كلى است، و زمينه‌ساز بحثهاى آينده اين سوره درباره معاد محسوب مى‌شود.

[١]" نور الثقلين" جلد ٥ صفحه ٤٩٧ حديث ٤.

[٢]" همان مدرك" حديث ٧ و ٨ و ١٢.