تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٥ - تفسير برنامهاى كه در همه كتب آسمانى آمده

" صحف و كتب ابراهيم و موسى" (صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَ مُوسى‌) [١] در اينكه مشار اليه" هذا" چيست؟ نظرات گوناگونى وجود دارد:

جمعى گفته‌اند اشاره به دستورات اخير در زمينه" تزكيه" و" نماز" و" مقدم نشمردن حيات دنيا بر آخرت" است، چرا كه اينها از اساسى‌ترين تعليمات همه انبيا بوده، و در تمام كتب آسمانى آمده است.

بعضى ديگر آن را اشاره به تمام" سوره" مى‌دانند، چرا كه از توحيد شروع مى‌شود، و با نبوت ادامه مى‌يابد، و به برنامه‌هاى عملى ختم مى‌شود.

و به هر حال، اين تعبير نشان مى‌دهد كه محتواى پر اهميت اين سوره، يا خصوص آيات اخير، از اصول اساسى عالم اديان، و از تعليمات بنيادى همه انبيا و پيامبران است و اين خود نشانه‌اى است از عظمت سوره و از اهميت اين تعليمات.

" صحف" جمع" صحيفه" در اينجا به معنى لوح و يا صفحه‌اى است كه چيزى بر آن مى‌نويسند.

آيات فوق نشان مى‌دهد كه حضرت ابراهيم ع و موسى ع نيز داراى كتابهاى آسمانى بوده‌اند.

در روايتى از ابو ذر مى‌خوانيم كه مى‌گويد: به پيغمبر اكرم ص عرض كردم انبيا چند نفر بودند؟

فرمود يكصد و بيست و چهار هزار نفر.

گفتيم: رسولان آنها چند نفر بودند؟

فرمود: سيصد و سيزده نفر، و بقيه فقط" نبى" بودند.

[١] ممكن است" صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَ مُوسى‌" توضيحى براى" الصُّحُفِ الْأُولى‌" باشد، اين احتمال نيز وجود دارد كه بيان و مصداق روشن آن باشد، در صورت اول همه كتب انبياى پيشين را شامل مى‌شود، و در صورت دوم تنها صحف ابراهيم و موسى را.