تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩ - تفسير جهنم كمينگاه بزرگ!

بعضى نيز گفته‌اند" صيغه مبالغه" است، به معنى كسى كه بسيار كمين مى‌كند مانند" معمار" كه به معنى شخصى است كه بسيار عمران و آبادى مى‌كند.

البته معنى اول هم مشهورتر است و هم مناسبتر، و در اينكه چه كسى در دوزخ در كمين طغيانگران است؟ گفته‌اند: فرشتگان عذاب، زيرا طبق آيه ٧١ سوره مريم، همه انسانها اعم از نيك و بد از كنار دوزخ، يا از بالاى آن عبور مى‌كنند، وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها كانَ عَلى‌ رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا در اين گذرگاه عمومى و همگانى فرشتگان عذاب در كمينند و دوزخيان را مى‌ربايند! و اگر به معنى" صيغه مبالغه" تفسير كنيم خود دوزخ در كمين آنها قرار دارد و هر كدام از طغيانگران به آن نزديك مى‌شوند آنها را به سوى خود مى‌كشاند و در كام خود فرو مى‌برد، به هر حال از اين گذرگاه عمومى احدى از سركشان نمى‌توانند بگذرند، يا فرشتگان عذاب آنها را مى‌ربايند، و يا جاذبه شديد جهنم.

" ماب" به معنى مرجع و محل بازگشت است، و گاه به معنى منزلگاه و قرارگاه مى‌آيد، و در اينجا به همين معنى است.

و اما" احقاب" جمع" حقب" (بر وزن قفل) به معنى مدت نامعلومى از زمان است، بعضى آن را به هشتاد سال، و بعضى هفتاد، و بعضى چهل سال تفسير كرده‌اند، و چون از اين تعبير به هر حال استشمام مى‌شود كه دوزخيان مدتهايى طولانى در دوزخ مى‌مانند، و سرانجام پايان مى‌يابد، و اين با آيات خلود و عذاب دائم تضاد دارد، هر كدام در تفسير آن راهى را پوييده‌اند.

معروف ميان مفسران اين است كه منظور از" احقاب" در اينجا اين است كه مدتهايى طولانى و ساليان دراز پى در پى مى‌آيد و مى‌گذرد، بى آنكه پايان يابد، و هر زمانى كه مى‌گذرد زمان ديگرى جانشين آن مى‌شود.

در بعضى از روايات نيز آمده است كه اين آيه درباره گنهكارانى است كه‌