تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠ - تفسير همه از بهر تو سر گشته و فرمانبردار

دردناك و جانكاه است و تجربه نشان داده تحمل انسان در برابر بى‌خوابى بسيار كم است، و بعد از مدت كوتاهى سلامت خود را از دست مى‌دهد و بيمار مى‌شود.

البته آنچه درباره اهميت خواب گفته شد، منظور از آن يك خواب متعادل و مناسب است و گرنه پر خوابى مانند پرخورى از صفات زشت و موجب بيماريهاى مختلف است.

و عجب اينكه مقدار خواب طبيعى براى انسانها يكسان نيست، و هيچگونه حد معينى براى آن نمى‌توان در نظر گرفت و لذا هر كس بايد با تجربه نياز خويش را به خواب با توجه به ميزان فعاليتهاى جسمى و روحى خود دريابد.

و عجيب‌تر اينكه به هنگام بروز حوادث سخت كه انسان ناچار است مدتها بيدار بماند مقاومت انسان در برابر بى‌خوابى موقتا افزايش مى‌يابد، خواب از سر انسان مى‌پرد، و گاه به حد اقل لازم يعنى يك يا دو ساعت مى‌رسد، ولى بسيار ديده شده كه اين كمبود به هنگام عادى شدن اوضاع جبران مى‌گردد، و جسم و روح انسان طلب خود را از خواب باز مى‌ستاند!.

البته به ندرت كسانى يافت مى‌شوند كه ماهها پشت سر هم بيدار بمانند، و لحظه‌اى خواب به چشمانشان نرود، و به عكس افرادى هستند كه حتى در موقع راه رفتن در كوچه و خيابان و حتى موقعى كه با شما سخن مى‌گويند خواب به آنها دست مى‌دهد و اگر كسى همراه آنها نباشد خطرناك است، ولى اين افراد مسلما افراد سالمى نيستند، و خواه ناخواه گرفتار ضايعات جسمى و روحى مى‌گردند.

خلاصه اين تحول و دگرگونى عجيبى كه به نام" خواب" در انسان پيدا مى‌شود شگفتيهاى زيادى دارد كه آن را شبيه يك" معجزه" مى‌كند [١]

[١] درباره شگفتيهاى عالم خواب بحث ديگرى در جلد ١٦ صفحه ٤٠٤ به بعد (ذيل آيه ٢٤ سوره روم) آورده‌ايم.

همچنين در مورد مناظرى كه انسان در خواب مى‌بيند (رؤيا) و عجائب و شگفتيهاى آن بحث مشروحى در جلد نهم صفحه ٣١١ تا ٣١٧ (ذيل آيه ٤ سوره يوسف) بيان كرده‌ايم.