تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٥ - ٤- كوه طور
٣- پيمان اجبارى چه سودى دارد؟
بعضى در پاسخ اين سؤال گفتهاند: قرار گرفتن كوه بر سر آنها جنبه" ارهاب" و ترسانيدن داشته نه اجبار، و گرنه پيمان اجبارى ارزشى ندارد.
ولى صحيحتر اين است كه گفته شود: هيچ مانعى ندارد كه افراد متمرد و سركش را با تهديد به مجازات در برابر حق تسليم كنند، اين تهديد و فشار كه جنبه موقتى دارد، غرور آنها را در هم مىشكند و آنها را وادار به انديشه و تفكر صحيح مىكند و در ادامه راه با اراده و اختيار به وظائف خويش عمل مىكند.
و به هر حال، اين پيمان، بيشتر مربوط به جنبههاى عملى آن بوده است و گرنه اعتقاد را نمىتوان با اكراه تغيير داد.
در اينكه منظور از" طور" در اينجا اسم جنس به معنى مطلق" كوه" است و يا كوه معينى؟ دو تفسير وجود دارد: بعضى گفتهاند طور اشاره به همان كوه معروفى است كه محل وحى بر موسى بوده است، در حالى كه بعضى ديگر احتمال دادهاند طور در اينجا به همان معنى لغوى آن است، همان چيزى كه در آيه ١٧١ سوره اعراف از آن تعبير به" جبل" شده است (وَ إِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ) [١]
[١] تفسير ابو الفتوح رازى و تفسير كبير فخر رازى ذيل آيه مورد بحث.