تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٣ - ٢- آيا سجده براى خدا بود يا آدم؟

نه تنها عملا عصيان كرد از نظر اعتقاد نيز معترض بود، و به اين ترتيب خودبينى و خودخواهى، محصول يك عمر ايمان و عبادت او را بر باد داد، و آتش به خرمن هستى او افكند، و كبر و غرور از اين آثار بسيار دارد!.

تعبير" كانَ مِنَ الْكافِرِينَ‌" نشان مى‌دهد كه او قبل از اين فرمان نيز حساب خود را از مسير فرشتگان و اطاعت فرمان خدا جدا كرده بود و در سر فكر استكبار مى‌پروراند، و شايد به خود مى‌گفت اگر دستور خضوع و سجده بمن داده شود قطعا اطاعت نخواهم كرد، ممكن است جمله" ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ‌" آنچه را كتمان مى‌كرديد اشاره‌اى به اين معنى باشد. در حديثى كه در تفسير قمى از امام عسكرى ع نقل شده نيز همين معنى آمده است‌ [١]

شك نيست كه" سجده" به معنى" پرستش" براى خدا است، چرا كه در جهان هيچ معبودى جز خدا نيست، و معنى توحيد عبادت همين است كه غير از خدا را پرستش نكنيم.

بنا بر اين جاى ترديد نخواهد بود كه فرشتگان براى آدم" سجده پرستش" نكردند، بلكه سجده براى خدا بود ولى بخاطر آفرينش چنين موجود شگرفى، و يا اينكه سجده براى آدم كردند اما سجده به معنى" خضوع" نه پرستش.

در كتاب" عيون الاخبار" از امام" على بن موسى الرضا" ع چنين مى‌خوانيم:

" كان سجودهم للَّه تعالى عبودية، و لادم اكراما و طاعة، لكوننا فى صلبه‌

"!" سجده فرشتگان پرستش خداوند از يك سو، و اكرام و احترام آدم از سوى ديگر بود، چرا كه ما در صلب آدم بوديم"! [٢]

[١] تفسير الميزان جلد اول صفحه ١٢٦.

[٢] نور الثقلين جلد اول صفحه ٥٨.