تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٥٤
نمايان گشت، فرمود:" اى پسر حاتم منظور رشته سفيد صبح از رشته سياه شب در افق است كه آغاز وجوب روزه است" [١] ضمنا بايد توجه داشت كه اين تعبير نكته ديگرى را نيز روشن مىسازد و آن شناختن صبح صادق از كاذب است، زيرا:
در پايان شب نخست يك سفيدى بسيار كم رنگ به طور عمودى در آسمان پيدا مىشود كه آن را به دم روباه تشبيه كردهاند، اين همان صبح كاذب و دروغگو است اما كمى بعد از آن سفيدى شفافى به طور افقى و در امتداد افق نمايان مىشود كه همچون رشته نخ سپيدى است كه در كنار رشته سياه شب كشيده شده است، اين همان صبح صادق است كه آغاز روزه و ابتداى وقت نماز صبح است، و هيچ شباهتى با صبح كاذب ندارد.
٤- آغاز و پايان، تقوا است
- جالب اينكه در نخستين آيه مربوط به احكام روزه خوانديم كه هدف نهايى از آن تقوا است، همين تعبير عينا در پايان آخرين آيه نيز آمده است (لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ) و اين نشان مىدهد كه تمام اين برنامهها وسيلهاى هستند براى پرورش روح تقوا و خويشتندارى و ملكه پرهيز از گناه و احساس مسئوليت در برابر وظائف انسانها.
خداوندا! تو را شكر مىگوئيم كه ما را مشمول اين عنايت فرمودى كه در طريق تفسير سخنان بزرگ و پرارجت گام برداريم.
[١] مجمع البيان ذيل آيات مورد بحث.