تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥٤ - نكتهها

و مردم مى‌شوند با اين تفاوت كه چون تا آخر عمر بر كفر، اصرار ورزيده‌اند طبعا راه بازگشتى بر ايشان باقى نمى‌ماند.

*** سپس اضافه مى‌كند:" آنها جاودانه در اين لعنت الهى و لعنت فرشتگان و مردم خواهند بود، بى آنكه عذاب خدا از آنها تخفيف يابد و يا مهلت و تاخيرى به آنها داده شود" (خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ‌).

*** و از آنجا كه اصل توحيد به همه اين بدبختيها پايان مى‌دهد در آخرين آيه مورد بحث مى‌گويد:" معبود شما خداوند يگانه است" (وَ إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ).

باز براى تاكيد بيشتر اضافه مى‌كند:" هيچ معبودى جز او نيست، و هيچكس غير او شايسته پرستش نمى‌باشد"" لا إِلهَ إِلَّا هُوَ".

و در آخرين جمله به عنوان بيان و دليل و علت مى‌فرمايد:" او خداوند بخشنده مهربان است" (الرَّحْمنُ الرَّحِيمُ‌).

آرى كسى كه از يك سو رحمت عامش همگان را فرا گرفته و از ديگر سو براى مؤمنان رحمت ويژه‌اى قرار داده، آرى او شايسته عبوديت نه آنها كه سر تا پا نيازند و محتاج.

*** نكته‌ها:

١- آيات متعددى از قرآن اين نكته را روشن مى‌سازد كه هر كس در حال كفر و دشمنى با حق از دنيا برود، هيچگونه راه نجاتى براى او نيست، و بايد هم چنين باشد، زيرا با توجه به اينكه سعادت و بدبختى جهان ديگر نتيجه مستقيم اندوخته‌هايى است كه از اين جهان با خود مى‌بريم، اين حقيقت آشكار مى‌شود،