تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٧ - ٢-" تعليم" مقدم است يا" تربيت" ؟

است كه از طرف پيامبر، تعليم مى‌شود.

بعد آخرين هدف را كه مساله" تزكيه" است بيان مى‌دارد.

" تزكيه" در لغت هم به معنى نمو دادن، و هم به معنى پاكسازى آمده است.

و به اين ترتيب تكامل وجود انسان در جنبه‌هاى" علمى" و" عملى" به عنوان هدف نهايى بعثت پيامبر، معرفى شده است.

اين نكته مخصوصا قابل توجه است كه علوم بشر محدود است، و آميخته با هزاران نقطه ابهام و خطاهاى فراوان، و از اين گذشته نسبت به آنچه را هم مى‌داند گاهى نمى‌تواند دقيقا اميدوار باشد چرا كه خطاهاى خود و ديگران را ديده است.

اينجا است كه بايد پيامبران، با علوم راستين و خالى از هر گونه خطا كه از مبدء وحى گرفته‌اند به ميان مردم بيايند، خطاهايشان را بر طرف سازند، آنجا را كه نمى‌دانند به آنها بياموزند و آن را كه مى‌دانند به آنها اطمينان خاطر دهند.

موضوع ديگرى كه در اين رابطه لازم به يادآورى است اين است كه نيمى از شخصيت ما را" عقل و خرد" تشكيل مى‌دهد و نيمى را" غرائز و اميال"، به همين دليل ما به همان اندازه كه نياز به" تعليم" داريم، نياز به" تربيت" هم داريم، هم خرد ما بايد تكامل يابد و هم غرائز درونى ما به سوى هدف صحيحى رهبرى شوند.

لذا پيامبران هم معلمند، هم مربى، هم آموزش دهنده‌اند و هم پرورش دهنده.

- جالب اينكه در چهار مورد از قرآن مجيد كه مساله تعليم و تربيت به عنوان هدف انبياء با هم ذكر شده است در سه مورد" تربيت" بر" تعليم" مقدم شمرده شده (سوره بقره آيه ١٥١- آل عمران ١٦٤- جمعه ٢) و تنها در يك مورد" تعليم" بر" تربيت" مقدم شده است (آيه‌