ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ١٩٩ - معناى السابقون السابقون و اقوال مختلف در باره مراد از سابقين
(وَ لِكُلٍّ وِجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيها فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ)[١] و آيه شريفه(أُولئِكَ يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ وَ هُمْ لَها سابِقُونَ)[٢] است.
كه از اين آيات به دست مىآيد مراد از سابقون، كسانى هستند كه در خيرات سبقت مىگيرند، و قهرا وقتى به اعمال خير سبقت مىگيرند، به مغفرت و رحمتى هم كه در ازاى آن اعمال هست سبقت گرفتهاند. و لذا در آيه(سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ)[٣] به جاى امر به سبقت در اعمال خير، دستور فرموده: به مغفرت و جنت سبقت گيرند، پس سابقون به خيرات، سابقون به رحمت و مغفرتند، در آيه مورد بحث هم كه مىفرمايد:(السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ) مراد از سابقون اول، سابقين به خيرات، و مراد از سابقون دوم سابقين به اثر خيرات يعنى مغفرت و رحمت است، اين نظريه ما بود.
ولى بعضى[٤] از مفسرين گفتهاند: مراد از سابقون دوم هم همان سابقون اول است و اين تعبير نظير تعبير شاعر است كه مىگويد: أنا ابو النجم و شعرى شعرى- من ابو النجم هستم كه شعر من شعر من است .
و جمله(السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ) بنا به گفته ما كه هر يك سبقت در چيزى ديگر است، مبتدا و خبرند، اولى مبتدا و دومى خبر است، و معنايش اين است كه: سبقتگيرندگان به اعمال خير سبقتگيرندگان به مغفرتند، و بنا به گفته مفسرينى كه هر دو را يكى دانستهاند، دومى تاكيد اولى مىشود، و جمله(أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ) خبر مبتدا واقع مىشود.
و مفسرين در تفسير سابقين اقوال ديگرى دارند:
بعضى[٥] گفتهاند: منظور سبقت گيرندگان به هر عمل و اعتقادى است كه خدا بدان دعوت كرده.
بعضى[٦] ديگر گفتهاند: منظور كسانى هستند كه به ايمان و اطاعت سبقتى خستگى ناپذير دارند، و در آن كاهلى ندارند.
بعضى[٧] ديگر گفتهاند: منظور انبياء (ع) هستند كه پيشگامان اهل هر دين هستند.
[١] و براى هر يك جانبى است كه به سوى آن رو آورنده هستند، پس سبقت بگيريد در خوبىها.
سوره بقره، آيه ١٤٨.
[٢] آنها مىشتابند در خوبىها و ايشان براى آن سبقتگيرنده هستند. سوره مؤمنون، آيه ٦١.
[٣] به سوى مغفرت و جنتى از پروردگارتان سبقت گيريد. سوره حديد، آيه ٢١.
[٤] روح المعانى، ج ٢٧، ص ١٣٢.
[٥] ( ٥ و ٦ و ٧) روح المعانى، ج ٢٧، ص ١٣٢.
[٦] ( ٥ و ٦ و ٧) روح المعانى، ج ٢٧، ص ١٣٢.
[٧] ( ٥ و ٦ و ٧) روح المعانى، ج ٢٧، ص ١٣٢.