ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٦٩ - مقصود از استثناى الا اللمم در آيه الذين يجتنبون كبائر الإثم و الفواحش إلا اللمم
و آيه شريفه مطلب آيه قبلى را كه مىفرمود:(الَّذِينَ أَحْسَنُوا) تفسير مىكند و مىفرمايد: همينها هستند كه از گناهان كبيره اجتناب دارند و از فواحش دورى مىكنند، و در عين حال ممكن هم هست از ايشان سر بزند.
و جمله(إِنَّ رَبَّكَ واسِعُ الْمَغْفِرَةِ) ايشان را تطميع مىكند تا به اميد آمرزش خدا توبه كنند.
(هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ)- راغب مىگويد: ماده نشا و نشاة به معناى احداث چيزى و تربيت آن است[١]. پس بنا بر اين، اينكه فرمود: او شما را از زمين انشاء كرد، معنايش اين است كه: او بود كه شما را در آغاز خلقتتان به حالهاى گوناگون متحول كرد، از مواد عنصرى زمينتان بگرفت و در آخر به صورت نطفهتان در آورده، در داخل رحمها وارد كرد.
(وَ إِذْ أَنْتُمْ أَجِنَّةٌ فِي بُطُونِ أُمَّهاتِكُمْ) - كلمه أجنة جمع جنين است، و اين جمله عطف است بر جمله قبلى، چون بر سر هر دو كلمه اذ آمده، و معنايش اين است كه او داناتر به شما است، آن زمان كه چه و چه بوديد و اين زمان كه شما جنينهايى در رحم مادرانتان هستيد، او مىداند حقيقت شما چيست، و چه حال و وضعى داريد، و چه اسرارى در نهانتان هست، و مال كارتان به كجا مىانجامد. و جمله(فَلا تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ) تفريع بر همان علم خداست، مىفرمايد: وقتى كه خداى تعالى شما را بهتر از هر كس مىشناسد، و از آغاز خلقتتان و سرانجام آن با خبر است، پس ديگر بيهوده خود را به پاكى نستاييد، و او بهتر مىداند پاك و با تقوا كيست.
[١] مفردات راغب، ماده نشا .