ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٦ - مقصود از بيت معمور و بحر مسجور
است.
[مقصود از بيت معمور و بحر مسجور]
(وَ الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ) بعضى[١] گفتهاند: مراد از بيت معمور كعبه مشرفه است، چون كعبه اولين خانهاى بود كه براى عبادت مردم بنا شد، و همواره از اولين روز بنايش تا كنون آباد و معمور بوده است، هم چنان كه قرآن كريم در بارهاش مىفرمايد:(إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبارَكاً وَ هُدىً لِلْعالَمِينَ)[٢].
ولى، در روايات وارده، آمده كه بيت معمور خانهاى است در آسمان، برابر كعبه كه محل زيارت ملائكه است.
و اگر كلمه كتاب در اين آيه نكره و بدون الف و لام آمده براى اين است كه اشاره كند به اينكه چنين كتابى بىنياز از تعريف است، و اين قسم نكره آوردن، خود نوعى تعريف و مستلزم آن است.
(وَ السَّقْفِ الْمَرْفُوعِ) منظور از سقف برافراشته ، آسمان است.
(وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ) راغب در مفردات مىگويد: كلمه سجر كه مسجور از آن گرفته شده به معناى شعلهور كردن و تيز كردن آتش است[٣].
ولى صاحب مجمع البيان گفته: مسجور به معناى مملو است، مثلا وقتى گفته مىشود: سجرت التنور ، معنايش اين است كه من تنور را پر از آتش كردم [٤].
و آيه شريفه به هر دو معنا تفسير شده، مؤيد معناى اول آيه(وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ)[٥] است، و در حديث آمده كه در روز قيامت درياها آتشى افروخته مىشوند.
بعضى[٦] هم گفتهاند: مراد از بحر مسجور دريايى است كه آبش خشك شده و در
[١] مجمع البيان، ج ٩، ص ١٦٣.
[٢] به درستى اولين خانهاى كه براى عبادت مردم بنا شد همان خانهاى است مبارك كه در مكه بنا شده، و سبب هدايت عالميان است سوره آل عمران، آيه ٩٦.
[٣] مفردات راغب، ماده سجر .
[٤] مجمع البيان، ج ٩، ص ١٦٢.
[٥] وقتى كه درياها افروخته مىشود. سوره تكوير، آيه ٦.
[٦] تفسير قرطبى، ج ١٧ ص ٦١.