ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٤٠٢ - نقد و رد روايتى كه در آن آمده است شايد خداوند به شركت كنندگان در جنگ بدر گفته باشد هر چه مىخواهيد بكنيد !

٦ من و زبير و مقداد را ماموريت داد، و فرمود: راه بيفتيد تا برسيد، به روضه خاخ‌[١]، در آنجا به زن مسافر برمى‌خوريد، نامه‌اى با او است از او بگيريد و برايم بياوريد.

ما از مدينه بيرون شديم، و تا روضه رفتيم، در آنجا به آن زن مسافر برخورديم، و گفتيم نامه را بيرون بياور، گفت: نامه‌اى با من نيست. گفتيم نامه را بيرون بياور و گرنه مجبورت مى‌كنيم لباسهايت را بكنى. او نامه را از لاى گيسوى خويش در آورد.

نامه را نزد رسول خدا ٦ آورديم، ديديم حاطب در نامه‌اش پاره‌اى از تصميمات رسول خدا ٦ را به جمعى از مشركين گزارش داده. رسول خدا ٦ به حاطب فرمود: اين چكارى بود كه كردى؟

عرضه داشت: عليه من اقدام فورى مفرما يا رسول اللَّه! من مردى هستم كه با قريش سخت پيوستگى دارم، ولى از آنان نيستم، و در ميان مهاجرينى كه با تو هستند افرادى هستند كه در مكه خويشاوندانى مشرك دارند، و به وسيله آنان از مال و اولادى كه در مكه دارند حمايت مى‌كنند، من نيز خواستم اين موقعيت را از دست ندهم، و به خويشاوندان مشركم احسانى كنم تا آنان متقابلا خانواده‌ام را مورد حمايت قرار دهند، اين نامه به اين انگيزه نوشته شده، نه اينكه انگيزه‌اش كفر و يا ارتداد من از دينم باشد. رسول خدا ٦ او را تصديق كرد، و فرمود راست مى‌گويد.

عمر گفت: يا رسول اللَّه اجازه بده تا گردنش را بزنم، حضرت فرمود: او در جنگ بدر شركت داشت، و تو چه مى‌دانى، شايد خداى تعالى نسبت به اهل بدر عنايت خاصى داشته باشد، و فرموده باشد: هر چه مى‌خواهيد بكنيد، كه شما را آمرزيده‌ام، پس آيه شريفه‌(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَ عَدُوَّكُمْ أَوْلِياءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ) نازل شد[٢].

[نقد و رد روايتى كه در آن آمده است: شايد خداوند به شركت كنندگان در جنگ بدر گفته باشد هر چه مى‌خواهيد بكنيد ...!]

مؤلف: اين معنا در تعدادى از روايات از چند نفر از صحابه مانند انس، جابر، عمر، ابن عباس، و جمعى از تابعين از قبيل حسن، و غيره آمده. ليكن از نظر متن خالى از اشكال نيست.

براى اينكه اولا از ظاهر آن- بلكه صريح آن- برمى‌آيد كه حاطب ابن ابى بلتعه به خاطر عملى كه كرده بود مستحق اعدام و يا كيفرى ديگر كمتر از اعدام بوده، و تنها به خاطر شركتش در جنگ بدر مجازات نشده، چون بدريها در برابر هيچ گناهى مجازات نمى‌شوند، براى اينكه بر حسب اين روايت رسول خدا ٦ به عمر فرمود: او در جنگ بدر شركت داشته . و در روايت حسن آمده كه فرمود: اينها اهل بدرند از اهل بدر حذر

[١] محلى است بين مكه و مدينه.

[٢] الدر المنثور، ج ٦، ص ٢٠٣.