ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٠٧ - بحث روايتى رواياتى در باره ميزان، انزال حديد، بدعت رهبانيت در نصرانيت، انفاق و
به هيچ وجه دستشان به فضل خدا نمىرسد، و تنها مؤمنين اهل كتابند كه اگر ايمان داشته باشند اجرشان دو چندان داده مىشود.
بعضى[١] از مفسرين گفتهاند: لا در لئلا زايده است، و ضمير در جمله يقدرون به اهل كتاب بر مىگردد، و معناى آيه چنين است كه: اگر ما به مؤمنين آن وعدهها را داديم، براى اين بود كه اهل كتاب كه معتقدند و مىگويند: اگر مؤمنين ما به كتاب اسلام ايمان بياورند دو اجر دارند، و اگر نياورند يك اجر (پس واجب نيست ايمان بياورند)، بدانند كه در اشتباهند، و اگر به كتاب اسلام ايمان نياورند دستشان به هيچ جا بند نيست، و به هيچ فضلى از خدا دست نمىيابند، اين گفته آن مفسر است، ليكن اينطور معنا كردن، لقمه را از پس گردن به دهان بردن است.
(وَ أَنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ)- اين قسمت از آيه عطف است بر جمله ان لا يعلم ، و معنايش اين است كه: اگر ما آن وعدهها را داديم، براى اين بود كه چنين و چنان شود، و نيز براى اين بود كه فضل به دست خدا است و خدا داراى فضلى عظيم است.
البته در آيه شريفه اقوال و احتمالات ديگرى نيز هست، كه در نقل و بحث پيرامون آنها فايدهاى نيست.
بحث روايتى [رواياتى در باره ميزان، انزال حديد، بدعت رهبانيت در نصرانيت، انفاق و ...]
از جوامع الجامع نقل كردهاند كه گفته است: جبرئيل ميزان را نازل كرد و آن را به نوح (ع) داده گفت: به قوم خود دستور بده اجناس خود را با اين وزن كنند[٢].
و در احتجاج از على (ع) روايت كرده كه در حديثى فرمود: معناى انزال در جمله(وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ) خلقت است، پس معناى جمله اين است كه: ما آهن را خلق كرديم، (نه اينكه از آسمان نازل كرده باشيم)[٣].
و در مجمع البيان از ابن مسعود روايت كرده كه گفت: من در پشت سر رسول خدا ٦ سوار بر الاغ بودم، به من فرمود: اى ابن ام عبد! هيچ مىدانى بنى
[١] روح المعانى، ج ٢٧، ص ١٩٣.
[٢] جوامع الجامع، ص ٤٦٣.
[٣] احتجاج، ج ١، ص ٣٧٢، طبع نجف اشرف.