ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٤٤ - بحث روايتى(رواياتى در ذيل برخى آيات گذشته)

چيزى كه در اينجا بايد گفت نكته‌اى است كه حرف فاء آن را مى‌رساند، و مى‌فهماند اين جمله تفريع و نتيجه‌گيرى از بيان سابق است، كه در باره قرآن و شرح حال طوايف سه‌گانه در قيامت داشتيم.

و معنايش اين است كه: وقتى قرآن داراى چنين صفاتى بود، و در آنچه از حال مردم بعد از مرگشان خبر مى‌داد صادق بود، پس پروردگارت را كه چنين كتابى بر تو نازل كرده تسبيح گوى، و او را از هر عيبى منزه بدار، در حالى كه از نام او استقامت بجويى، و يا مظهر نام او باشى، و از عقيده و ادعايى كه اين مكذبين و ضالين دارند اعراض نمايى.

بحث روايتى [ (رواياتى در ذيل برخى آيات گذشته)]

در مجمع البيان در ذيل آيه‌(أَ أَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ) مى‌گويد: از رسول خدا ٦ روايت شده كه فرمود: هيچ وقت نگوييد من زراعت كردم، بلكه بگوييد من حرث كردم‌[١].

مؤلف: اين روايت را الدر المنثور هم از عده‌اى از صاحبان كتب حديث از ابو هريره از آن جناب نقل كرده‌[٢].

و در تفسير قمى در ذيل آيه‌(أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ) مى‌گويد: از معصوم روايت شده كه فرمود: مزن ابر است و در ذيل جمله‌(نَحْنُ جَعَلْناها تَذْكِرَةً) فرمود: يعنى آتش را وسيله يادآورى آتش روز قيامت كرديم،(وَ مَتاعاً لِلْمُقْوِينَ) فرمود يعنى وسيله زندگى محتاجان‌[٣].

و در مجمع البيان در ذيل آيه شريفه‌(فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ) مى‌گويد: در روايتى صحيح از رسول خدا ٦ آمده كه وقتى اين آيه نازل شد، فرمود: همين آيه را ذكر ركوع خود كنيد (و بگوييد سبحان ربى العظيم)[٤].

مؤلف: اين روايت را كتاب فقيه‌[٥] نيز به طور مرسل، يعنى بدون ذكر سند آورده، و

[١] مجمع البيان، ج ٩، ص ٢٢٣.

[٢] الدر المنثور، ج ٦، ص ١٦١.

[٣] نور الثقلين، ج ٥، ص ٢٢٤ به نقل از تفسير قمى.

[٤] مجمع البيان، ج ٩، ص ٢٢٤.

[٥] فقيه، ج ١، ص ٢٠٧، ح ١٧.