جهان بینی توحیدی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩

اشیاء باید بریده شود . انسان را از قید اشیاء رها سازید تا به واقعیت‌ انسانی‌اش باز گردد نه اشیاء را از قید انسان . به انسان آزادی معنوی‌ بدهید ، از آزاد کردن و رها ساختن اشیاء چه اثری ساخته است ؟ به شخص‌ رهایی و آزادی و اشتراکیت و وحدت بدهید نه به " شی‌ء " . عامل توحید اخلاقی و اجتماعی انسان از نوع عوامل آموزشی و پرورشی مخصوصا آموزش و پرورش معنوی است نه از نوع عوامل اقتصادی . تکامل درونی انسان عامل‌ توحید اوست نه کاستی برونی . برای یگانگی انسان باید به او " معنی " داد و نه اینکه از او " ماده " را گرفت . انسان ، اول حیوان است دوم‌ انسان ، حیوان بالطبع است و انسان بالاکتساب . انسان در پرتو ایمان و تحت تاثیر عوامل صحیح آموزشی و پرورشی ، انسانیت خویش را که بالقوه و بالفطره دارد ، باز می‌یابد . مادام که انسان تحت عوامل مؤثر معنوی ، معنویت خویش را باز نیافته و به صورت انسان در نیامده ، همان حیوان‌ بالطبع است ، امکان یگانگی روحها و جانها در کار نیست .