جهان بینی توحیدی - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢
جهان ، ناتوان است .
از همه اینها گذشته ، ارزش جهان بینی علمی ، ارزش عملی و فنی است نه
نظری آنچه میتواند . تکیه گاه یک ایدئولوژی قرار گیرد ارزش نظری است
نه عملی . ارزش نظری علم در این است که واقعیت جهان همان گونه باشد که
علم در آیینه خود ارائه میدهد . ارزش عملی و فنی آن این است که علم
خواه آنکه واقعیت نما باشد و یا نباشد ، در عمل به انسان توانایی ببخشد
و مثمر ثمر بوده باشد . صنعت و تکنیک امروز نمایشگر ارزش عملی و فنی
علم است .
از شگفتیهای علم در جهان امروز این است که به موازات اینکه بر ارزش
فنی و عملیاش افزوده شده ، از ارزش نظری آن کاسته شده است . آنان که
دستی از دور بر آتش دارند گمان میبرند که پیشرفت علم از جهت روشنگری
ضمیر بشر و ایجاد ایمان و اطمینان نسبت به - واقعیت که همان گونه است
- که علم ارائه میدهد به موازات پیشرفتهای عملیای است که انکار ناپذیر
است ، در صورتی که امر کاملا برعکس است [١] .
از آنچه گفتیم روشن شد که ایدئولوژی نیازمند به نوعی جهان بینی است که
اولا به مسائل اساسی جهان شناسی - که به کل جهان مربوط میشود نه به جزء
خاص - پاسخ دهد ، ثانیا یک شناسایی پایدار و قابل اعتماد و جاودانه
بدهد نه یک شناسایی موقت و زودگذر ، ثالثا آنچه ارائه میدهد ارزش نظری
و واقعیت نمایانه داشته باشد نه صرفا عملی و فنی ، و روشن شد که جهان
بینی علمی
[١] طالبان را به کتاب " جهان بینی علمی " اثر " برتراند راسل " فصل مربوط به " محدودیتهای روش علمی " که عنوان محترمانه ای است برای نفی ارزش نظری علم ، ارجاع میدهیم .