جهان بینی توحیدی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤

روح عبادت و پرستش

آنچه انسان در عبادت قولی و عملی خود ابراز می‌دارد چند چیز است : . ١ ثنا و ستایش خدا به صفات و اوصافی که مخصوص خداست ، یعنی‌ اوصافی که مفهومش کمال مطلق است ، مثلا علم مطلق ، قدرت مطلقه ، اراده‌ مطلقه . معنی کمال مطلق و علم مطلق و قدرت و اراده مطلقه این است که‌ محدود و مشروط به چیزی نیست و مستلزم بی‌نیازی خداوند است . . ٢ تسبیح و تنزیه خدا از هرگونه نقص و کاستی از قبیل فنا ، محدودیت‌ ، نادانی ، ناتوانی ، بخل ، ستم و امثال اینها . . ٣ سپاس و شکر خدا به عنوان منشا اصلی خیرها و نعمتها و اینکه‌ نعمتهای ما همه و همه از اوست و غیر او وسیله هایی است که او قرار داده‌ است . . ٤ ابراز تسلیم محض و اطاعت محض در برابر او و اقرار به اینکه او بلاشرط مطاع است و استحقاق اطاعت و تسلیم دارد . او از آن جهت که‌ خداست شایسته فرمان دادن است و ما از آن جهت که بنده هستیم شایسته‌ اطاعت و تسلیم در برابر او . . ٥ او در هیچ یک از مسائل بالا شریک ندارد . جز او کامل مطلق نیست ، جز او هیچ ذاتی منزه از نقص نیست ، جز او کسی منعم اصلی و منشا اصلی‌ نعمتها که همه سپاسها به او برگردد نیست ، جز او هیچ موجودی استحقاق‌ مطاع محض بودن و تسلیم محض در برابر او شدن را ندارد . هر اطاعتی مانند اطاعت پیامبر و امام و حاکم شرعی