جهان بینی توحیدی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٠

مساله دیگر این است که آیا مردمی که توسلات پیدا می‌کنند و به زیارت‌ می‌روند و حاجت می‌خواهند ، از نظر توحیدی درک صحیحی دارند یا ندارند ؟ آیا واقعا با نظر " به سوی اویی " به زیارت می‌روند یا با فراموشی " او " و مقصد قرار دادن شخص زیارت شده که بدون شک اکثرت مردم با چنان‌ توجه غریزی به زیارت می‌روند . ممکن است اقلیتی هم باشند که فاقد درک‌ توحیدی - و لو در حد غریزی - باشند به آنها باید توحید آموخت نه آنکه‌ زیارت را شرک دانست . مساله سوم این است که اقوال و افعالی که حکایتگر تسبیح و تکبیر و تحمید است و ستایش ذات کامل علی‌الاطلاق و غنی علی‌الاطلاق است ، در مورد غیر خدا شرک است . سبوح مطلق و منزه مطلق از هر نقص و کاستی اوست ، بزرگ مطلق اوست ، آن که همه ستایشها منحصرا به او برمی‌گردد اوست ، آن‌ که همه حولها و قوه‌ها قائم به اوست ذات اوست . این گونه توصیفها - چه‌ به صورت قولی و چه به صورت عملی - برای غیر خدا شرک است . ما قبلا درباره اینکه چه نوع کاری عبادت است بحث کرده‌ایم .

صدق و اخلاص

خداشناسی خود به خود بر روی تمام شخصیت و روحیه و اخلاق و اعمال بشر اثر می‌گذارد . اندازه این تاثیر به درجه ایمان بستگی دارد . هر اندازه‌ ایمان انسان قوی‌تر و شدیدتر باشد ، نفوذ خداشناسی در وجود انسان بیشتر می‌گردد و شخصیت آدمی را بیشتر تحت سیطره خود قرار می‌دهد .