جهان بینی توحیدی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٤

ولی از نظر اسلام پرستش منحصر به این مرتبه نیست ، هر نوع جهت اتخاذ کردن ، ایده‌آل گرفتن و قبله معنوی قرار دادن ، پرستش است . آن کسی که‌ هواهای نفسانی خود را جهت حرکت و ایده آن و قبله معنوی خود قرار بدهد آنها را پرستش کرده است : « ارایت من اتخذ الهه هواه »[١] آیا دیدی آن کس را که هوای نفس خود را خدا و معبود خویش قرار داده‌ است ؟ آن کس که امر و فرمان شخص دیگر را که خدا به اطاعت او فرمان نداده ، اطاعت کند و در برابر آن تسلیم محض باشد او را عبادت کرده است : « اتخذوا احبارهم و رهبانهم اربابا من دون الله »[٢] .
همانا عالمان دینی خود و زاهدان خود را به جای خدا ، خدای خویش‌ ساخته‌اند . . .
« و لایتخذ بعضنا بعضا اربابا من دون الله »[٣] .
همانا بعضی از ما انسانها بعضی دیگر را خدای خویش و مطاع و حاکم بر خویش قرار ندهیم .
بنابراین ، توحید عملی یا توحید در عبادت یعنی تنها خدا را مطاع و قبله روح و جهت حرکت و ایده‌آل قرار دادن و طرد هر مطاع و جهت و قبله و ایده‌آل دیگر ، یعنی برای خدا خم شدن و راست شدن ، برای خدا قیام کردن ، برای خدا خدمت کردن ، برای خدا زیستن ، برای خدا مردن ، آنچنانکه‌ ابراهیم گفت :