جهان بینی توحیدی - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٨

« تصیر الامور ») [١] و به تعبیر دیگر ، جهان هستی ، یک قطبی و یک‌ کانونی و تک محوری است .
رابطه خدا و جهان ، رابطه خالق با مخلوق یعنی رابطه علت ( علت ایجادی‌ ) با معلول است ، نه رابطه روشنایی با چراغ یا رابطه شعور انسانی با انسان . درست است که خدا از جهان جدا نیست [٢] ، او با همه اشیاء است و اشیاء با او نیستند ( « هو معکم اینما کنتم ») [٣] اما لازمه‌ جدا نبودن خدا از جهان ، این نیست که پس خدا برای جهان مانند روشنایی‌ برای چراغ و شعور برای اندام است . اگر اینچنین باشد خدا معلول جهان‌ می‌شود و نه جهان معلول خدا ، چون روشنایی معلول چراغ است نه چراغ معلول‌ روشنایی . و همچنین لازمه جدا نبودن خدا از جهان و انسان این نیست که خدا ، جهان و انسان همه یک جهت دارند و همه با یک اراده و یک روح حرکت و حیات دارند . همه اینها صفات مخلوق و ممکن است . خداوند از صفات‌ مخلوقین منزه است . ( « سبحان ربک رب العزش عما یصفون » ) [٤] .

٢ توحید صفاتی